Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 23

तस्मादिन्द्रपदं नाम सुप्रसिद्धं धरातले । इन्द्रेण स्थापितं लिंगं यस्माद्भावनया सह । प्रसिद्धमिंद्रनाम्ना वा इन्द्रेश्वरमिति स्मृतम्

tasmādindrapadaṃ nāma suprasiddhaṃ dharātale | indreṇa sthāpitaṃ liṃgaṃ yasmādbhāvanayā saha | prasiddhamiṃdranāmnā vā indreśvaramiti smṛtam

Oleh itu nama “Indrapada” masyhur di muka bumi. Kerana liṅga itu didirikan oleh Indra dengan niat bhakti, maka ia juga termasyhur dengan nama Indra dan dikenang sebagai “Indreśvara”.

तस्मात्therefore/from that
तस्मात्:
Hetu/Apadana (Cause/Source)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, पञ्चमी, एकवचन; हेतौ/अपादाने
इन्द्रपदम्Indrapada
इन्द्रपदम्:
Karta/Naamapada (Naming/नाम)
TypeNoun
Rootइन्द्र-पद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अत्र नाम-शब्दस्य विशेष्यत्वात् प्रथमा (as a name)
नामnamed/called
नाम:
Sambandha (Apposition/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय/निपात)
Formनाम-निपातः (particle indicating ‘called/namely’)
सुप्रसिद्धम्very famous
सुप्रसिद्धम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु-प्रसिद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (इन्द्रपदम् इति)
धरातलेon the earth’s surface
धरातले:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootधरा-तल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; अधिकरणे; षष्ठी-तत्पुरुषः (धरायाः तलम्)
इन्द्रेणby Indra
इन्द्रेण:
Kartr (Agent in passive/कर्तृ)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd case), एकवचन; करण/कर्तृ-निर्देश (agent in passive)
स्थापितम्installed
स्थापितम्:
Karma-visheshana (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle): ‘स्थापित’ (installed); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (लिङ्गम्)
लिङ्गम्the liṅga
लिङ्गम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
यस्मात्because of which
यस्मात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, पञ्चमी, एकवचन; हेतौ
भावनयाwith devotion/faith
भावनया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootभावना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; करणम् (by devotion/faith)
सहtogether with
सह:
Sahartha (Accompaniment/सहार्थ)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसहार्थक-अव्यय (postposition: ‘with’)
प्रसिद्धम्well-known
प्रसिद्धम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रसिद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (इन्द्रेश्वरम् इति)
इन्द्रनाम्नाby the name ‘Indra’
इन्द्रनाम्ना:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootइन्द्र-नामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; करणम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (इन्द्रस्य नाम्ना)
वाor
वा:
Sambandha (Alternative/विकल्प)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्यय (disjunctive particle: ‘or’)
इन्द्रेश्वरम्Indreśvara
इन्द्रेश्वरम्:
Karma/Naamapada (Name/नाम)
TypeNoun
Rootइन्द्र-ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (इन्द्रस्य ईश्वरः)
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/समाप्त्यर्थक-अव्यय (quotative)
स्मृतम्is remembered/known
स्मृतम्:
Kriya (Predicative/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle): नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘स्मृतम्’ = is remembered/called

Prahlāda (continuing narration)

Tirtha: Indrapada / Indreśvara

Type: kshetra

Scene: A stone inscription-like tableau: Indra consecrates the liṅga; sages/pilgrims point and speak the names ‘Indrapada’ and ‘Indreśvara’; the scene emphasizes remembrance and renown across the earth.

I
Indrapada
I
Indra
I
Indreśvara
Ś
Śiva-liṅga

FAQs

Devotional intention (bhāvanā) sanctifies acts of स्थापना (establishment), making a site and deity-name enduringly sacred and renowned.

Indrapada on earth, together with the Indra-founded Śiva shrine known as Indreśvara.

No new rite is prescribed; the verse explains the tīrtha and liṅga’s fame and naming grounded in Indra’s स्थापना and bhāvanā.