Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 26

Devanagari script

त्वया दृष्टं मनोहारि शुभं पंकजकाननम् । तत्र स्नात्वा पयः पीत्वा पितृदेवाः प्रतर्पिताः

Transliteration

tvayā dṛṣṭaṃ manohāri śubhaṃ paṃkajakānanam | tatra snātvā payaḥ pītvā pitṛdevāḥ pratarpitāḥ

Translation

Di sana engkau melihat rimba teratai yang mempesona lagi membawa berkat. Setelah mandi di situ dan meminum airnya, engkau mempersembahkan tarpaṇa, memuaskan para Pitṛ (leluhur) dan para Dewa.

Word by Word

• त्वया: by you
• त्वया: Karana (Agent-instrumental/करण)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; तृतीया (3rd) एकवचनम्; कर्तृकरणे/कर्तृ-निर्देशे (by you)

• दृष्टम्: was seen
• दृष्टम्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु) → दृष्ट (कृदन्त-भूतकृत्)
• Form: भूतकृदन्तः (past passive participle); नपुंसकलिङ्गः प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; कर्मणि-भावे (was seen)

• मनोहारि: charming
• मनोहारि: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मनस्+हारिन् (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुषः (मनः हरति इति); नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; 'काननम्' इति विशेषणम्

• शुभम्: auspicious/beautiful
• शुभम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शुभ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः; प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; 'काननम्' इति विशेषणम्

• पंकजकाननम्: a lotus-grove
• पंकजकाननम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पंकज+कानन (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुषः (पंकजानां काननम् = lotus-grove); नपुंसकलिङ्गः; प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; कर्म (object of 'दृष्टम्')

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्ययम् (locative adverb: there)

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: Kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु) → स्नात्वा (क्त्वान्त)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्तः; पूर्वक्रिया (having bathed)

• पयः: milk/water
• पयः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पयस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः; द्वितीया (2nd) एकवचनम्; कर्म (object of 'पीत्वा')

• पीत्वा: having drunk
• पीत्वा: Kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: पा (धातु) → पीत्वा (क्त्वान्त)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्तः; पूर्वक्रिया (having drunk)

• पितृदेवाः: the Pitṛs and the gods
• पितृदेवाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पितृ+देव (प्रातिपदिक)
• Form: इतरेतर-द्वन्द्वः (पितरश्च देवाश्च); पुंलिङ्गः; प्रथमा (1st) बहुवचनम्; कर्तरि

• प्रतर्पिताः: were satisfied/propitiated
• प्रतर्पिताः: Kriya (Result action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र+तृप् (धातु) → प्रतर्पित (कृदन्त-भूतकृत्)
• Form: भूतकृदन्तः (past passive participle); पुंलिङ्गः प्रथमा बहुवचनम्; कर्मणि-भावे (were satisfied/propitiated)

Speaker

Vasiṣṭha

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Padma-kānana tīrtha (as described)

Type: kund

Skanda Dialogue

Listener: A king addressed as 'pārthiva-sattama' (best of kings)

Visual Art Cues

Scene: A serene lotus-grove around a clear pond; the pilgrim bathes, sips water, then offers libations to ancestors and gods under flowering lotuses and soft light.

Characters & Entities

• Vasiṣṭha
• Pitṛs (ancestors)
• Devas (gods)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred waters support both personal purification and gratitude toward ancestors and gods through tarpaṇa, generating puṇya.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

An auspicious lotus-grove and its waters are praised, though the tīrtha is not named in this verse; it belongs to the Arbuda sacred landscape.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna (ritual bathing) and tarpaṇa (libations/refreshment offerings) to the Pitṛs and Devas are explicitly indicated.