Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 17

अन्यत्कौतूहलं राजन्महद्दृष्टं महाद्भुतम् । पदस्य तस्य यच्छ्रुत्वा जायते विस्मयो महान्

anyatkautūhalaṃ rājanmahaddṛṣṭaṃ mahādbhutam | padasya tasya yacchrutvā jāyate vismayo mahān

Dan satu lagi hal yang menimbulkan rasa ingin tahu, wahai Raja—sesuatu yang agung dan amat menakjubkan telah terlihat. Apabila mendengar tentang Jejak Tapak Suci itu, timbullah kehairanan yang mendalam.

अन्यत्another
अन्यत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; ‘कौतूहलम्’ इति विशेषणम्
कौतूहलंcuriosity/wonder
कौतूहलं:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकौतूहल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
राजन्O king
राजन्:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
महत्great
महत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘दृष्टम्’ इति विशेषणम्
दृष्टंseen/observed
दृष्टं:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootदृश् (धातु) → दृष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय, भूतकर्मणि/PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘कौतूहलम्’ इत्यस्य विशेषणम्
महा-अद्भुतम्very wonderful
महा-अद्भुतम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा (प्रातिपदिक) + अद्भुत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—कर्मधारय ‘महत् अद्भुतम्’
पदस्यof the pada
पदस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन
तस्यof that
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी, एकवचन; ‘पदस्य’ इति विशेषण/सम्बन्धनिर्देशक
यत्which/when
यत्:
Sambandha (Correlative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसम्बन्धबोधक-अव्ययप्रयोगः (यत्…तत्-सम्बन्धे)
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु) → श्रुत्वा (क्त्वान्त)
Formअव्ययकृदन्त (क्त्वा/ल्यप्), पूर्वकालिक क्रिया (absolutive) ‘having heard’
जायतेarises
जायते:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
विस्मयःastonishment
विस्मयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविस्मय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
महान्great
महान्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘विस्मयः’ इति विशेषणम्

Pulastya (addressing a king/listener, likely a rājan in the dialogue)

Tirtha: Pitāmaha-pada at Arbuda (implied)

Type: kshetra

Listener: rājan (king)

Scene: A king listens as a sage describes the footprint’s marvel; the king’s expression shifts to astonishment, while attendants and sages look toward the shrine in the distance.

B
Brahmapada

FAQs

Sacred places carry wondrous signs; even hearing their glory awakens reverence and transformative awe.

The same Brahmapada tirtha, presented as an ‘adbhuta’ (marvel) within the Arbuda narrative.

No direct rite is prescribed here; it introduces a wondrous characteristic of the sacred footprint to deepen devotion.