Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 187

पुलस्त्य उवाच । एवं सर्वे वरान्दत्त्वा देव्यै देवा नृपोत्तम । तदाज्ञया दिवं जग्मुर्देवी तत्रैव संस्थिता

pulastya uvāca | evaṃ sarve varāndattvā devyai devā nṛpottama | tadājñayā divaṃ jagmurdevī tatraiva saṃsthitā

Pulastya berkata: Demikianlah, wahai raja yang utama; setelah semua dewa menganugerahkan anugerah kepada Dewi, mereka berangkat ke svarga menurut titahnya, sedangkan Dewi tetap bersemayam di tempat itu juga.

पुलस्त्यःPulastya
पुलस्त्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुलस्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
एवम्thus
एवम्:
Kriya-vishesana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner)
सर्वेall
सर्वे:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (qualifier)
वरान्boons
वरान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), बहुवचन
दत्त्वाhaving given
दत्त्वा:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (Gerund/Absolutive), पूर्वक्रिया (having done)
देव्यैto the goddess
देव्यै:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (Dative), एकवचन
देवाःthe gods
देवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
नृपोत्तमO best of kings
नृपोत्तम:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootनृप + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष/उपपद-तत्पुरुषार्थे ‘नृपाणाम् उत्तमः’
तदाज्ञयाby/through her command
तदाज्ञया:
Karana/Hetu (Instrument/Cause)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + आज्ञा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष ‘तस्य आज्ञा’
दिवम्to heaven
दिवम्:
Gati-karma (Goal as object)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
जग्मुःwent
जग्मुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद
देवीthe goddess
देवी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तत्रैवright there
तत्रैव:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय) + एव (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक अव्यय + निश्चयार्थक निपात (locative adverb + emphatic particle)
संस्थिताremained/was stationed
संस्थिता:
Kriya (State)
TypeVerb
Rootसम्-स्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (Past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘स्थित’ = remained/was stationed

Pulastya

Tirtha: Devi-sthāpita āśrama (within Arbudakhaṇḍa)

Type: kshetra

Listener: Nṛpottama (king)

Scene: A celestial assembly: gods offering boons to the Goddess; then, at her gesture, they ascend to svarga while Devi remains seated/standing in the hermitage sanctum, anchoring the place’s sanctity.

P
Pulastya
D
Devī
D
Devas

FAQs

Divine presence can become permanently established in a place; such a site gains lasting sanctity and becomes a source of boons.

Devī’s established abode within the Arbuda-khaṇḍa sacred landscape (the shrine/āśrama where she remains).

No direct ritual is prescribed here; it narrates the consecration-like establishment of Devī at the site.