Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 13

बृहस्पतिरुवाच । ब्रह्मलब्धवरो दैत्यः पौरुषे च व्यवस्थितः । अवध्यः सर्वदेवानां मुक्त्वेकां योषितं सुराः । व्रजध्वं सहितास्तस्मादर्बुदं पर्वतोत्तमम्

bṛhaspatiruvāca | brahmalabdhavaro daityaḥ pauruṣe ca vyavasthitaḥ | avadhyaḥ sarvadevānāṃ muktvekāṃ yoṣitaṃ surāḥ | vrajadhvaṃ sahitāstasmādarbudaṃ parvatottamam

Bṛhaspati berkata: “Danava itu, setelah mendapat kurniaan daripada Brahmā dan teguh dalam kekuatan kelelakiannya, tidak boleh dikalahkan oleh semua dewa—kecuali melalui seorang wanita. Oleh itu, wahai para Dewa, pergilah bersama-sama dari sini ke gunung Arbuda yang mulia.”

बृहस्पतिःBṛhaspati
बृहस्पतिः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootबृहस्पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
ब्रह्म-लब्ध-वरःhaving obtained a boon from Brahmā
ब्रह्म-लब्ध-वरः:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + लब्ध (कृदन्त, लभ्) + वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्; समासः: ब्रह्मणा लब्धः वरः यस्य (having obtained a boon from Brahmā)
दैत्यःthe demon
दैत्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
पौरुषेin manly power/valor
पौरुषे:
Adhikarana (Domain/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपौरुष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction: and)
व्यवस्थितःis established/stands firm
व्यवस्थितः:
Karta (Predicate adjective/कर्ता-विशेषण)
TypeVerb
Rootवि + अव + स्था (धातु)
Formक्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; स्थित/नियत (firmly established)
अवध्यःinvulnerable
अवध्यः:
Karta (Predicate adjective/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootअवध्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (not to be slain)
सर्व-देवानाम्of all the gods
सर्व-देवानाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + देव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; समासः: सर्वे देवाः (all the gods)
मुक्त्वाexcepting/leaving aside
मुक्त्वा:
Sambandha (Exception/सम्बन्ध)
TypeVerb
Rootमुच् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; अपवादार्थ (excepting/leaving aside)
एकाम्one (female)
एकाम्:
Karma (Object of 'excepting'/कर्म)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्
योषितम्woman
योषितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयोषित् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
सुराःO gods
सुराः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन/प्रथमा, बहुवचन; सम्बोधनार्थे (O gods)
व्रजध्वम्go
व्रजध्वम्:
Kriya (Command/आज्ञा)
TypeVerb
Rootव्रज् (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद
सहिताःtogether
सहिताः:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसहित (कृदन्त/प्रातिपदिक; सह + इ)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम् (together)
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; हेत्वर्थे (therefore)
अर्बुदम्Arbuda (mountain)
अर्बुदम्:
Karma (Goal/object of going/कर्म)
TypeNoun
Rootअर्बुद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
पर्वत-उत्तमम्the best of mountains
पर्वत-उत्तमम्:
Karma (Qualifier of object/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootपर्वत (प्रातिपदिक) + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्; समासः: पर्वतानाम् उत्तमः (best of mountains)

Bṛhaspati

Tirtha: Arbuda

Type: peak

Listener: Devas (Tridaśa)

Scene: Bṛhaspati points the way toward Arbuda; devas gather in a unified formation, their weapons lowered in deference to counsel, faces intent on pilgrimage and tapas.

B
Bṛhaspati
B
Brahmā
D
Daitya/Dānava
D
Devas (Surāḥ)
A
Arbuda Parvata (Mount Abu)

FAQs

When adharma becomes protected by worldly boons, divine order is restored through higher śakti and collective right action rather than mere force.

Mount Arbuda (Arbuda Parvata, identified with Mount Abu) is presented as the chosen sacred refuge and strategy-point for the Devas.

No direct rite is detailed here; the verse gives the directive to proceed together to Arbuda, setting the stage for later worship and tapas.