Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 94

पुलस्त्य उवाच । एतस्मिन्नेव काले तु स राजा प्रकृतिं गतः । मृगीशापेन निर्मुक्तो दिव्यरूपवपुर्धरः । ततोऽब्रवीत्प्रहृष्टात्मा कपिलां सत्यवादिनीम्

pulastya uvāca | etasminneva kāle tu sa rājā prakṛtiṃ gataḥ | mṛgīśāpena nirmukto divyarūpavapurdharaḥ | tato'bravītprahṛṣṭātmā kapilāṃ satyavādinīm

Pulastya berkata: Pada saat itu juga, raja kembali kepada keadaan asalnya—terlepas daripada sumpahan rusa betina—lalu mengenakan rupa dan jasad yang bersifat ilahi. Kemudian, dengan hati bersukacita, baginda bertutur kepada Kapilā, si penutur kebenaran.

पुलस्त्यःPulastya
पुलस्त्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुलस्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन
एतस्मिन्in this
एतस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
एवindeed
एव:
Niyama (Emphasis/नियम)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय (indeed/just)
कालेat the time
काले:
Kala-adhikarana (Time/काल-अधिकरण)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
तुthen/indeed
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक अव्यय (but/indeed)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
राजाking
राजा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
प्रकृतिम्natural state
प्रकृतिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रकृति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
गतःreturned (to)
गतः:
Kriya (Predicative/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तरि (having gone/returned)
मृगीशापेनby the doe’s curse
मृगीशापेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमृगी (प्रातिपदिक) + शाप (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (मृग्याः शापः), पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
निर्मुक्तःfreed, released
निर्मुक्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootमुच् (धातु) + नि (उपसर्ग) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (of राजा)
दिव्यरूपवपुर्धरःbearing a divine form and body
दिव्यरूपवपुर्धरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक) + वपुस् (प्रातिपदिक) + धर (प्रातिपदिक)
Formबहुपद-तत्पुरुष (दिव्यं रूपं वपुश्च धारयति), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
ततःthen
ततः:
Sambandha (Sequence/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअनन्तर/हेतुवाचक अव्यय (then/thereupon)
अब्रवीत्said
अब्रवीत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन
प्रहृष्टात्माwith delighted heart
प्रहृष्टात्मा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्रहृष्ट (प्रातिपदिक) + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय समास (प्रहृष्टः आत्मा यस्य), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (of सः/राजा)
कपिलाम्Kapilā
कपिलाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकपिला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
सत्यवादिनीम्truth-speaking
सत्यवादिनीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootसत्य (प्रातिपदिक) + वादिनी (प्रातिपदिक)
Formउपपद-तत्पुरुष (सत्यं वदति), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (of कपिलाम्)

Pulastya

Scene: Pulastya narrates: the king is freed from a doe’s curse, regains his natural state, assumes a divine body, and joyfully addresses Kapilā, praised as truthful.

P
Pulastya
R
Rājā (King)
K
Kapilā
M
Mṛgī (doe)

FAQs

Purāṇic dharma teaches that curses and suffering can end through righteousness and the grace earned by truth.

No named tīrtha is directly praised in this line; it continues the Arbuda Khaṇḍa’s sacred narrative framework.

None; it narrates the moment of liberation from a curse.