Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 13

शुभ्रं कोटिगुणं प्राज्यं ततस्तुष्टिं समागतः । ज्ञात्वा तीर्थप्रभावं तं ब्राह्मणेभ्यः सहस्रशः । प्रददौ च दयायुक्त उद्दिश्य पितृदेवताः

śubhraṃ koṭiguṇaṃ prājyaṃ tatastuṣṭiṃ samāgataḥ | jñātvā tīrthaprabhāvaṃ taṃ brāhmaṇebhyaḥ sahasraśaḥ | pradadau ca dayāyukta uddiśya pitṛdevatāḥ

Emas itu suci, berlipat ganda hingga sepuluh juta kali dan melimpah; maka baginda pun berpuas hati. Mengetahui daya tīrtha itu, serta digerakkan oleh belas kasih, baginda menganugerahkan ribuan sedekah kepada para brāhmaṇa, dipersembahkan bagi para dewa leluhur (Pitṛs).

शुभ्रम्bright/pure
शुभ्रम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुभ्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; एकवचन; विशेषण
कोटि-गुणम्crore-fold
कोटि-गुणम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकोटि (प्रातिपदिक) + गुण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; एकवचन; विशेषण
प्राज्यम्abundant
प्राज्यम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्राज्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; एकवचन; विशेषण
ततःthen
ततः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय/तद्-प्रभव)
Formअव्यय; तदर्थ-क्रमवाचक (adverb: 'then/thereupon')
तुष्टिम्satisfaction
तुष्टिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतुष्टि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; एकवचन
समागतःattained/reached
समागतः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + आ + √गम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृत् (क्त-प्रत्ययान्त) कृदन्त; पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन; कर्तरि (having attained)
ज्ञात्वाhaving known
ज्ञात्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√ज्ञा (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त; पूर्वकालिक क्रिया (having known)
तीर्थ-प्रभावम्the power of the tīrtha
तीर्थ-प्रभावम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक) + प्रभाव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; एकवचन
तम्that
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; एकवचन
ब्राह्मणेभ्यःto Brahmins
ब्राह्मणेभ्यः:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; चतुर्थी विभक्ति; बहुवचन
सहस्रशःin thousands
सहस्रशः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसहस्रशः (अव्यय; सहस्र + शस्)
Formअव्यय; परिमाण/प्रकारवाचक (adverb: 'by thousands/in thousands')
प्रददौgave
प्रददौ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + √दा (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect); परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
दयायुक्तःendowed with compassion
दयायुक्तः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदया (प्रातिपदिक) + युक्त (प्रातिपदिक; √युज् + क्त)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन; विशेषण
उद्दिश्यdedicating to/for
उद्दिश्य:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootउद् + √दिश् (धातु) + ल्यप् (अव्ययकृदन्त)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund: 'having dedicated/aiming at')
पितृ-देवताःthe Pitṛ-deities (ancestral deities)
पितृ-देवताः:
Sampradana (Intended beneficiaries/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक) + देवता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; बहुवचन

Pulastya (implied)

Tirtha: Arbuda tīrtha (as locus of prabhāva)

Type: kshetra

Listener: bhūmipa/nṛpa (king)

Scene: A king beholds heaps of pure gold, then turns to rows of brāhmaṇas, distributing gifts by the thousand with a compassionate expression, while invoking ancestors in sankalpa.

P
Pitṛs (ancestral deities)
B
Brāhmaṇas

FAQs

True tīrtha-knowledge culminates in compassionate giving, especially offerings dedicated for the welfare of one’s ancestors.

Kanakhala-tīrtha and its extraordinary tīrtha-prabhāva (sacred potency).

Dāna to brāhmaṇas in large measure, explicitly dedicated to the Pitṛs (ancestral rites context).