Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

वसिष्ठ उवाच । आसीत्पूर्वं मुनिर्नाम्ना गौतमश्च महातपाः । अहिल्या दयिता तस्य धर्मपत्नी यशस्विनी

vasiṣṭha uvāca | āsītpūrvaṃ munirnāmnā gautamaśca mahātapāḥ | ahilyā dayitā tasya dharmapatnī yaśasvinī

Vasiṣṭha berkata: “Pada zaman dahulu ada seorang resi besar bertapa bernama Gautama. Ahalyā ialah isteri dharmanya yang dikasihi lagi termasyhur.”

वसिष्ठःVasiṣṭha
वसिष्ठः:
Karta (Speaker/Subject)
TypeNoun
Rootवसिष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन (Nominative singular)
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (Speech act)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
आसीत्there was
आसीत्:
Kriyā (Existential predicate)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
पूर्वम्formerly, earlier
पूर्वम्:
Kāla (Time)
TypeIndeclinable
Rootपूर्वम् (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्ययम् (temporal adverb)
मुनिःa sage
मुनिः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन (Nominative singular)
नाम्नाby name
नाम्ना:
Karaṇa (Designation/Name)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-एकवचन (Instrumental singular)
गौतमःGautama
गौतमः:
Karta (Apposition)
TypeNoun
Rootगौतम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन (Nominative singular); ‘मुनिः’ इत्यस्य विशेष्य-समनाधिकरणम् (apposition)
and
:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-निपात (conjunction)
महातपाःof great austerity
महातपाः:
Viśeṣaṇa (Qualifier of गौतमः/मुनिः)
TypeAdjective
Rootमहा (उपसर्ग/प्रातिपदिक) + तपस् (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समासः (महत्तपाः); पुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन (Nominative singular)
अहिल्याAhalyā
अहिल्या:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootअहिल्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन (Nominative singular)
दयिताbeloved (wife)
दयिता:
Predicate nominal
TypeNoun
Rootदयित (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन (Nominative singular); ‘अहिल्या’ इत्यस्य विशेषण/समनाधिकरणम्
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Possessor)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-एकवचन, पुं/नपुंसक (Genitive singular)
धर्मपत्नीlawful wife
धर्मपत्नी:
Predicate nominal (Apposition to अहिल्या)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक) + पत्नी (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (धर्मस्य पत्नी = lawful wife); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन (Nominative singular)
यशस्विनीrenowned, illustrious
यशस्विनी:
Viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootयशस्विन् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन (Nominative singular); ‘अहिल्या’ इत्यस्य विशेषणम्

Vasiṣṭha

Tirtha: Arbuda (contextual frame)

Type: kshetra

Listener: Himavān

Scene: Vasiṣṭha begins the backstory: the sage Gautama, radiant with tapas, and his famed wife Ahalyā in an āśrama setting—simple hut, sacred fire, deer, and quiet forest.

V
Vasiṣṭha
G
Gautama
A
Ahalyā

FAQs

It establishes dharmic order through the ideal of a sage’s āśrama and the honored status of the dharma-patnī.

Not specified in this verse; it sets the cast for a longer sacred narrative used in the section’s māhātmya.

None; this is narrative introduction.