Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 8

एतत्पुनर्दिनं चान्यद्यत्र तेन प्रतिष्ठितः । रामेश्वरः स्वयं भक्त्या दुःखितेन महात्मना

etatpunardinaṃ cānyadyatra tena pratiṣṭhitaḥ | rāmeśvaraḥ svayaṃ bhaktyā duḥkhitena mahātmanā

Namun pada suatu hari yang lain lagi—di tempat itu juga, Rāmeśvara telah ditahbiskan oleh baginda sendiri dengan bhakti, oleh insan agung yang sedang diliputi dukacita—

एतत्this
एतत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (neuter, nominative/accusative, singular); विशेषणरूपेण
पुनःagain
पुनः:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
दिनम्day
दिनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदिन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (neuter, accusative, singular)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
अन्यत्another
अन्यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (neuter, nominative/accusative, singular); विशेषणरूपेण
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (relative adverb: where)
तेनby him/with that
तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन (instrumental singular)
प्रतिष्ठितःwas स्थापित/installed
प्रतिष्ठितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्रति-स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (masc. nom. sg.)
रामेश्वरःRāmeśvara
रामेश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootराम + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (रामस्य ईश्वरः); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (masc. nom. sg.)
स्वयम्personally
स्वयम्:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय; आत्मनः/स्वतः (indeclinable: oneself)
भक्त्याwith devotion
भक्त्या:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootभक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन (fem. instrumental sg.)
दुःखितेनby the sorrowful (one)
दुःखितेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootदुःखित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन (instrumental sg.); विशेषण
महात्मनाby the great-souled one
महात्मना:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन (masc. instrumental sg.)

Sūta

Tirtha: Rāmeśvara

Type: kshetra

Listener: Ṛṣis (Naimiṣāraṇya setting implied by Sūta-ṛṣi frame)

Scene: A sorrow-marked yet resolute Rāma performs Śiva-liṅga pratiṣṭhā: sacred ground, kalasha, flowers, bilva leaves, and a quiet aura of penance; attendants and sages witness the rite.

R
Rāmeśvara
R
Rāma (implied as mahātman)

FAQs

Even in sorrow, devotion expressed through consecration (pratiṣṭhā) transforms grief into dharma and permanently sanctifies a place.

The location within the Hāṭakeśvara-kṣetra Māhātmya narrative where Rāmeśvara is said to have been installed.

Pratiṣṭhā (installation/consecration) of Rāmeśvara, explicitly performed with bhakti.