Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 3

त्वया सूत पुरा प्रोक्तं रामो लक्ष्मणसंयुतः । सीतया सहितः प्राप्तः क्षेत्रेऽत्र प्रस्थितो वने

tvayā sūta purā proktaṃ rāmo lakṣmaṇasaṃyutaḥ | sītayā sahitaḥ prāptaḥ kṣetre'tra prasthito vane

Dahulu, wahai Sūta, engkau telah berkata bahawa Rāma, bersama Lakṣmaṇa dan ditemani Sītā, telah tiba di wilayah suci ini lalu berangkat ke rimba.

त्वयाby you
त्वया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; तृतीया-विभक्ति (Instrumental/करण), एकवचन (Singular)
सूतO Sūta
सूत:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन-विभक्ति (Vocative/सम्बोधन), एकवचन
पुराformerly, earlier
पुरा:
Kriyavisheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)
प्रोक्तम्said, spoken
प्रोक्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootप्र + वच् (धातु) → प्रोक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (कथितम्/उक्तम्)
रामःRāma
रामः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति (Nominative/कर्ता), एकवचन
लक्ष्मणसंयुतःaccompanied by Lakṣmaṇa
लक्ष्मणसंयुतः:
Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootलक्ष्मण (प्रातिपदिक) + संयुत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (तृतीया-तत्पुरुष: लक्ष्मणेन संयुतः); पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; विशेषण (रामस्य)
सीतयाwith Sītā
सीतया:
Sahakarana (Accompaniment/सह)
TypeNoun
Rootसीता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति, एकवचन
सहितःtogether (with)
सहितः:
Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसहित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; विशेषण (रामस्य); 'सह' अर्थे
प्राप्तःarrived, reached
प्राप्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootप्र + आप् (धातु) → प्राप्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (past active participle); पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; (आगतः/प्राप्तवान्)
क्षेत्रेin the sacred place/field
क्षेत्रे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति (Locative/अधिकरण), एकवचन
अत्रhere
अत्र:
Kriyavisheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)
प्रस्थितःdeparted, set out
प्रस्थितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootप्र + स्था (धातु) → प्रस्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (past active participle); पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; (प्रयातः)
वनेin the forest
वने:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

Ṛṣis (the sages)

Type: kshetra

Listener: Sūta

Scene: Rāma, Lakṣmaṇa, and Sītā arrive at a sacred kṣetra’s threshold; the landscape shifts into forested liminality—trees, hermitage markers, and a subtle aura of sanctity around the land.

S
Sūta
R
Rāma
L
Lakṣmaṇa
S
Sītā

FAQs

The presence of dhārmic exemplars (Rāma with Sītā and Lakṣmaṇa) sanctifies geography, turning a region into a remembered kṣetra.

The “kṣetra” under discussion in the Hāṭakeśvara-kṣetra Māhātmya continuum of the Nāgara Khaṇḍa.

None; it recalls narrative context to frame a later clarification about consecrations and events.