Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 21

ममात्र संनिविष्टस्य सहानेन प्रजल्पतः । यदि कश्चिन्नरो मोहादागमिष्यति लक्ष्मण । स्वहस्तेन न संदेहः सूदयिष्यामि तं द्रुतम्

mamātra saṃniviṣṭasya sahānena prajalpataḥ | yadi kaścinnaro mohādāgamiṣyati lakṣmaṇa | svahastena na saṃdehaḥ sūdayiṣyāmi taṃ drutam

“Semasa beta bersemayam di sini dan dia berbicara dengan beta, jika—kerana kejahilan—sesiapa masuk, wahai Lakshmana, maka dengan tangan beta sendiri, tanpa ragu, beta akan membunuhnya dengan segera.”

ममof me / my
मम:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive/सम्बन्ध), एकवचन (Singular), सर्वनाम (Pronoun)
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
संनिविष्टस्यof (one) seated/settled
संनिविष्टस्य:
Sambandha (Genitive qualifier)
TypeAdjective
Rootसंनि-विश् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (Past passive participle/क्त), पुंलिङ्ग (Masculine), षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन; विशेषणम्
सहwith
सह:
Sahakari (Accompaniment/सहकारी)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसह-योगार्थक-अव्यय (preposition-like: 'with')
अनेनwith this (one)
अनेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति (Instrumental/करण), एकवचन, पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग-रूप (contextual)
प्रजल्पतःof (one) talking/prattling
प्रजल्पतः:
Sambandha (Genitive qualifier)
TypeAdjective
Rootप्र-जल्‍प् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formवर्तमानकृदन्त (Present active participle/शतृ), पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्
यदिif
यदि:
Sambandha (Clause linker)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formशर्तार्थक-अव्यय (conditional particle)
कश्चित्someone / any
कश्चित्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + चित् (अव्यय-प्रत्यय)
Formअनिश्चित-सर्वनाम (indefinite pronoun), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
नरःa man
नरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
मोहात्out of delusion
मोहात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootमोह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/अपादान), एकवचन
आगमिष्यतिwill come
आगमिष्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-गम् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple future), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन
लक्ष्मणO Lakshmana
लक्ष्मण:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootलक्ष्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
स्वहस्तेनwith (my) own hand
स्वहस्तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootस्व (प्रातिपदिक) + हस्त (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष-समास (genitive determinative: 'own hand'); पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
not / no
:
Pratiṣedha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negation particle)
संदेहःdoubt
संदेहः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसंदेह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
सूदयिष्यामिI will kill/slay
सूदयिष्यामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसूद् (धातु) [कारण-प्रयोग/णिच्]
Formलृट्-लकार (Simple future), परस्मैपद, उत्तम-पुरुष (1st person), एकवचन; णिच्-प्रत्यय (causative stem)
तम्him
तम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन
द्रुतम्quickly
द्रुतम्:
Kriya-viśeṣaṇa (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootद्रुत (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण अव्ययीभूत (adverbial accusative)

Rāma (contextually; speaking to Lakṣmaṇa)

Type: kshetra

Scene: Rāma seated in guarded stillness, speaking with a celestial figure; his hand poised in vow, eyes fixed toward an unseen gate, conveying swift protective resolve; Lakṣmaṇa attentive beside him.

R
Rāma
L
Lakṣmaṇa

FAQs

It dramatizes the seriousness of guarding confidential counsel in rājadharma, though later dharmic outcomes depend on restraint and right judgment.

No tīrtha is mentioned in this verse.

None.