Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 77

यथा कृतं त्वया राज्यं प्रजाः संरक्षिता नृप । तथान्यो भूपतिः कश्चिन्न कर्ता न करिष्यति

yathā kṛtaṃ tvayā rājyaṃ prajāḥ saṃrakṣitā nṛpa | tathānyo bhūpatiḥ kaścinna kartā na kariṣyati

Sebagaimana tuanku memerintah kerajaan dan melindungi rakyat, wahai raja—tiada pemerintah lain pernah berbuat demikian, dan pada masa hadapan pun tidak akan ada yang mampu melakukannya.

यथाas
यथा:
Sambandha (Comparative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/उपमान-बोधक (as/just as)
कृतम्done, established
कृतम्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; 'कृतम्' = done/made (neut. nom./acc. sg.)
त्वयाby you
त्वया:
Karana (Agent/करण)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति, एकवचन (instr. sg.)
राज्यम्kingdom, rule
राज्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootराज्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (neut. nom./acc. sg.)
प्रजाःsubjects, people
प्रजाः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन (fem. acc. pl.)
संरक्षिताprotected
संरक्षिता:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootसम्-√रक्ष् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; 'प्रजाः' इत्यस्य विशेषणम् (fem. nom. pl.)
नृपO king
नृप:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन (voc. sg.)
तथाso, likewise
तथा:
Sambandha (Comparative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; तदनुरूप/एवमेव (so/likewise)
अन्यःanother
अन्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (masc. nom. sg.)
भूपतिःking, lord of the earth
भूपतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभू (प्रातिपदिक) + पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः 'भू-पतिः' (masc. nom. sg.)
कश्चित्anyone, some
कश्चित्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; अनिश्चितार्थक-सर्वनाम (masc. nom. sg.)
not
:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation)
कर्ताa doer, one who can do
कर्ता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Root√कृ (धातु)
Formतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (agent noun), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (masc. nom. sg.)
not
:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation)
करिष्यतिwill do
करिष्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलृट् (भविष्यत्काल/future), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

Śiva (continuing reply as Śrī Bhagavān)

Type: kshetra

Scene: The deity addresses the king with approving authority; the king stands steadier now, still reverent; behind him, subjects or symbolic figures of prajā may be shown, indicating protection and welfare; the queen remains beside him.

Ś
Śiva
K
King
P
prajā (subjects)

FAQs

Protecting subjects is sacred service; dharmic governance becomes a form of worship worthy of divine praise.

The tīrtha narrative elevates the locale by linking it with an exemplary king blessed by Śiva in Adhyāya 95.

No ritual is prescribed; the verse teaches rāja-dharma as lived discipline.