Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 8

ततश्च कृत्तिकायोगे पूर्णिमायां यथाविधि । संपूज्य पद्मजं पश्चात्पूजितः पुरुषोत्तमः

tataśca kṛttikāyoge pūrṇimāyāṃ yathāvidhi | saṃpūjya padmajaṃ paścātpūjitaḥ puruṣottamaḥ

Kemudian, pada hari purnama yang bertepatan dengan Kṛttikā, menurut tata cara yang ditetapkan, setelah memuja Padmaja (Brahmā) dengan sempurna, beliau pun memuja Puruṣottama pula.

ततःthereafter
ततः:
Adhikarana (Context/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण) — ‘ततः’ = thereafter/from that
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चयबोधक-निपात)
कृत्तिका-योगेin the Kṛttikā conjunction
कृत्तिका-योगे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकृत्तिका (प्रातिपदिक) + योग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; ‘कृत्तिकायोग’ = कृत्तिकानक्षत्रस्य योगः (षष्ठी-तत्पुरुष)
पूर्णिमायाम्on the full-moon day
पूर्णिमायाम्:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपूर्णिमा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
यथा-विधिaccording to rule
यथा-विधि:
Sambandha (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय) + विधि (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; अव्यय (क्रियाविशेषण) — ‘विधिना यथा’ = as prescribed
सम्-पूज्यhaving worshipped
सम्-पूज्य:
Kriya (पूर्वक्रिया/Action prior)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु) (सम्-उपसर्ग)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; ‘having duly worshipped’
पद्मजम्the lotus-born (Brahmā)
पद्मजम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपद्म (प्रातिपदिक) + ज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; ‘पद्मज’ = पद्मात् जातः (उपपद-तत्पुरुष)
पश्चात्afterwards
पश्चात्:
Adhikarana (Temporal context/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपश्चात् (अव्यय)
Formअव्यय (काल/क्रमवाचक)
पूजितःwas worshipped
पूजितः:
Karta (Subject as patient/कर्मकर्तृ-भाव)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय, past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
पुरुषोत्तमःPuruṣottama (Viṣṇu)
पुरुषोत्तमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुरुष (प्रातिपदिक) + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; कर्मधारय — ‘उत्तमः पुरुषः’

Sūta (continued narration)

Type: kshetra

Listener: द्विजोत्तमाः (addressed to best of brāhmaṇas)

Scene: A full-moon night ritual: a devotee performs formal worship—first before Brahmā (four-faced, lotus seat), then before Puruṣottama (Viṣṇu with śaṅkha-cakra), with lamps, flowers, and a tīrtha backdrop.

K
Kṛttikā (nakṣatra)
P
Pūrṇimā
P
Padmaja (Brahmā)
P
Puruṣottama (Viṣṇu)

FAQs

Purāṇic tīrtha-dharma integrates precise calendrical timing with ordered worship, harmonizing multiple deities within one sacred program.

Brahmakuṇḍa (context), especially its Kārtika Pūrṇimā rites under Kṛttikā conjunction.

On Kārtika Pūrṇimā with Kṛttikā-yoga, worship Brahmā (Padmaja) first, then worship Puruṣottama (Viṣṇu), following due procedure.