Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 35

सूत उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा रक्तशृंगो भयान्वितः । प्रविष्टः सहसागत्य तस्मिन्नागबिले गतः

sūta uvāca | tasya tadvacanaṃ śrutvā raktaśṛṃgo bhayānvitaḥ | praviṣṭaḥ sahasāgatya tasminnāgabile gataḥ

Sūta berkata: Mendengar kata-katanya itu, Raktaśṛṅga diliputi ketakutan; segera datang lalu masuk, menuju ke gua Nāga itu.

सूतःSūta (the narrator)
सूतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
तस्यof him/that
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (वचनम् इति)
वचनम्speech/words
वचनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (Gerund/Absolutive)
रक्तशृंगःRaktaśṛṅga (Red-horned one)
रक्तशृंगः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootरक्त + शृंग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारय-समास (रक्तं शृंगं यस्य/रक्तशृंगः)
भयान्वितःfilled with fear
भयान्वितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootभय + अन्वित (प्रातिपदिक; क्त-प्रत्ययान्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त विशेषण; तृतीया-तत्पुरुषार्थ (भयेन अन्वितः)
प्रविष्टःentered
प्रविष्टः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + विश् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/भूतकालिक कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सहसाsuddenly/quickly
सहसा:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसहसा (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
आगत्यhaving come
आगत्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootआ + गम् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (Gerund/Absolutive)
तस्मिन्in that
तस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
नागबिलेin the serpent-cave
नागबिले:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootनाग + बिल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (नागस्य बिलम्)
गतःwent/has gone
गतः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकालिक कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Sūta (explicit)

Tirtha: Nāgabīla

Type: cave

Listener: Brāhmaṇas/Ṛṣis (Naimiṣāraṇya frame typical)

Scene: Raktaśṛṅga, alarmed, rushes toward a dark serpent-cavern; the mouth of the bila yawns like a living threshold, with coiled nāga forms suggested in rock patterns and shadow.

S
Sūta
R
Raktaśṛṅga
N
Nāga-bila (serpent-cavern)

FAQs

Sacred geography in Purāṇas often arises through decisive mythic acts—movement into caves, mountains, and hidden places that later become tīrthas.

A nāga-bila (serpent-cavern) connected to the local tīrtha narrative of Nāgara Khaṇḍa, Adhyāya 9.

None; the verse is narrative, describing entry into the nāga-cavern.