Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 48

धरण्युवाच । कालनेमिर्हतो योऽसौ विष्णुनाप्रभविष्णुना । उग्रसेनसुतः कंसः संभूतः स महासुरः

dharaṇyuvāca | kālanemirhato yo'sau viṣṇunāprabhaviṣṇunā | ugrasenasutaḥ kaṃsaḥ saṃbhūtaḥ sa mahāsuraḥ

Bumi berkata: “Kālanemi yang dahulu dibunuh oleh Viṣṇu—Viṣṇu yang perkasa, tiada terkalahkan—kini lahir kembali sebagai Kaṃsa, putera Ugrasena, seorang asura besar.”

dharaṇīthe Earth
dharaṇī:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdharaṇī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन
uvācasaid
uvāca:
Kriyā (Predicate)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
kālanemiḥKālanemi
kālanemiḥ:
Karta (Subject; in relative clause)
TypeNoun
Rootkālanemi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन
hataḥslain
hataḥ:
Kriyā (Predicate; participial)
TypeAdjective
Roothan (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; ‘हत’
yaḥwho
yaḥ:
Karta (Subject; relative)
TypePronoun
Rootyad (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; सम्बन्धबोधक (relative pronoun)
asauthat (one)
asau:
Apposition/Viśeṣaṇa
TypePronoun
Rootadas (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; निर्देशवाचक (demonstrative)
viṣṇunāby Viṣṇu
viṣṇunā:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootviṣṇu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-एकवचन
aprabhaviṣṇunāby the unconquerable (Viṣṇu)
aprabhaviṣṇunā:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Roota- (नञ्) + prabhaviṣṇu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-एकवचन; नञ्-समास/नकारार्थ (not overpowerable/unsurpassable)
ugrasenasutaḥson of Ugrasena
ugrasenasutaḥ:
Viśeṣaṇa (Appositive qualifier)
TypeNoun
Rootugrasena (प्रातिपदिक) + suta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (ugrasenasya sutaḥ)
kaṃsaḥKaṃsa
kaṃsaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootkaṃsa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन
saṃbhūtaḥhas arisen, was born
saṃbhūtaḥ:
Kriyā (Predicate; participial)
TypeAdjective
Rootsaṃ-bhū (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; ‘सम्भूत’
saḥhe
saḥ:
Karta (Subject; resumptive)
TypePronoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; सर्वनाम
mahāsuraḥa great demon
mahāsuraḥ:
Karta (Subject complement)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + asura (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; कर्मधारय (mahān asuraḥ)

Dharaṇī (Earth/Bhūmi)

Listener: Brahmā (Padmajā, Caturvaktra)

Scene: Bhū-devī addresses Brahmā: Kālanemi, once slain by Viṣṇu, has reappeared as Kaṃsa, son of Ugrasena—an ominous revelation in a divine council.

D
Dharaṇī (Earth)
V
Viṣṇu
K
Kālanemi
K
Kaṃsa
U
Ugrasena
A
Asura

FAQs

Adharmic forces recur in new forms, but divine power (Viṣṇu) remains the ultimate protector of dharma.

No tīrtha is specified in this verse; it is mythic background supporting the chapter’s sacred teaching.

None; the verse identifies a cosmic threat (Kaṃsa) as part of the narrative.