Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 43

तस्यां शक्तौ नरो यश्च कुर्यात्पृष्ठिनिघर्षणम् । पूजयित्वा तु पुष्पाद्यैः सम्यक्छ्रद्धासमन्वितः । स न स्याद्रोगसंयुक्तो यावत्संवत्सरं द्विजाः

tasyāṃ śaktau naro yaśca kuryātpṛṣṭhinigharṣaṇam | pūjayitvā tu puṣpādyaiḥ samyakchraddhāsamanvitaḥ | sa na syādrogasaṃyukto yāvatsaṃvatsaraṃ dvijāḥ

Wahai kaum dvija, sesiapa yang setelah memuja Śakti itu dengan bunga dan persembahan lain, dengan iman yang benar, lalu menggosokkan belakangnya padanya—tidak akan ditimpa penyakit selama setahun.

तस्याम्in that
तस्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; सर्वनाम
शक्तौin/at the Śakti (spear)
शक्तौ:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootशक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
नरःa man
नरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
यःwho
यः:
Karta (Relative subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धवाचक सर्वनाम
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction)
कुर्यात्should do
कुर्यात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
पृष्ठिनिघर्षणम्rubbing of the back
पृष्ठिनिघर्षणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपृष्ठि (प्रातिपदिक) + निघर्षण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (पृष्ठेः/पृष्ठिनः निघर्षणम्)
पूजयित्वाhaving worshipped
पूजयित्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु) + इत्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive)
तुindeed/then
तु:
Sambandha/Emphasis (Nipata/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/अन्वयार्थक निपात (particle: but/indeed)
पुष्पाद्यैःwith flowers and the like
पुष्पाद्यैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपुष्प (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; समासः—तत्पुरुष (पुष्पाणि आदीनि येषां तैः)
सम्यक्properly
सम्यक्:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसम्यक् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb: properly)
श्रद्धासमन्वितःendowed with faith
श्रद्धासमन्वितः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootश्रद्धा (प्रातिपदिक) + समन्वित (सम्+अन्वि/इ धातु + क्त, कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण; समासः—तत्पुरुष (श्रद्धया समन्वितः)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
not
:
Pratishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
स्यात्would be
स्यात्:
Kriya (Copula/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
रोगसंयुक्तःafflicted with disease
रोगसंयुक्तः:
Visheshana (Predicate adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootरोग (प्रातिपदिक) + संयुक्त (सम्+युज् धातु + क्त, कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण; समासः—तत्पुरुष (रोगेण संयुक्तः)
यावत्until/for as long as
यावत्:
Avadhi (Limit/अवधि)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय)
Formअव्यय; अवधिवाचक (until/as long as)
संवत्सरम्a year
संवत्सरम्:
Karma (Extent of time/कालपरिमाण)
TypeNoun
Rootसंवत्सर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (कालावधि-अर्थे)
द्विजाःO twice-born (Brahmins)
द्विजाः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सम्बोधनार्थे प्रायः (vocative-sense though form is nominative)

Sūta (addressing the sages/dvijas)

Type: temple

Listener: Dvijāḥ (addressed audience)

Scene: A devotee, having offered flowers, reverently touches/rubs his back against a consecrated Śakti emblem near a shrine while brāhmaṇas witness; the atmosphere suggests protective energy and relief from illness.

Ś
Śakti (Skanda’s sacred Śakti)
D
Dvijas

FAQs

Faithful worship joined with prescribed tīrtha-practice is said to yield tangible well-being, reflecting the Purāṇic link between dharma and health.

The Śakti installation at Skandapura/Camatkārapura, treated as a potent healing-focused sacred point within the kṣetra.

Worship the Śakti with flowers and offerings, then perform pṛṣṭhi-nigharṣaṇa (back-rubbing/touching contact) as a vowed act, said to avert disease for a year.