Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 18

दृष्ट्वा तत्पावनं क्षेत्रं तीर्थपूगप्रपूरितम् । आदित्यं स्थापयामास प्रासादे सुमनोहरे

dṛṣṭvā tatpāvanaṃ kṣetraṃ tīrthapūgaprapūritam | ādityaṃ sthāpayāmāsa prāsāde sumanohare

Melihat wilayah suci yang menyucikan itu, dipenuhi himpunan tīrtha yang banyak, baginda menegakkan Āditya (Dewa Surya) di sebuah prasada yang amat indah dan menawan hati.

दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriya-viseshana (पूर्वक्रिया/Adverbial to main verb)
TypeIndeclinable
Rootदृश् (धातु) → दृष्ट्वा (क्त्वान्त/अव्ययभावकृदन्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive); पूर्वकालिकक्रिया (having done/after seeing)
तत्that
तत्:
Karma (Object-qualifier)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (to ‘क्षेत्रम्’)
पावनम्purifying
पावनम्:
Karma (Object-qualifier)
TypeAdjective
Rootपावन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (to ‘क्षेत्रम्’)
क्षेत्रम्sacred place/field
क्षेत्रम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
तीर्थपूगप्रपूरितम्filled with clusters of holy fords
तीर्थपूगप्रपूरितम्:
Karma (Object-qualifier)
TypeAdjective
Rootतीर्थ + पूग + प्रपूरित (प्रातिपदिक; कृदन्त ‘प्र-√पूर्/पूरय्’ से क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; समासः (षष्ठी/तत्पुरुष-प्रायः): ‘तीर्थ-पूगैः प्रपूरितम्’ = filled with groups of tīrthas; विशेषण (to ‘क्षेत्रम्’)
आदित्यम्Āditya (Sun-deity)
आदित्यम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootआदित्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
स्थापयामासinstalled/caused to be set up
स्थापयामास:
Kriya (Main verb)
TypeVerb
Rootस्था (धातु) → स्थापयति (णिच्) + आमास (परस्मैपद-परिप्रयोग)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद; णिच्-प्रयोग (causative): ‘caused to be placed/installed’
प्रासादेin the temple/palace
प्रासादे:
Adhikarana (Location)
TypeNoun
Rootप्रासाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
सुमनोहरेin the very beautiful (temple)
सुमनोहरे:
Adhikarana (Location-qualifier)
TypeAdjective
Rootसु + मनोहर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; समासः (कर्मधारय): ‘सु-मनः-हरः’ = very charming; विशेषण (to ‘प्रासादे’)

Skanda (deduced from Nāgara Khaṇḍa Tīrthamāhātmya narration style)

Type: kshetra

Scene: A pilgrim-king/hero arrives at a luminous tīrtha-filled kṣetra and consecrates a radiant Āditya image within an elegant, charming prāsāda; surrounding are multiple water-bodies/ghāṭas and pilgrims.

H
Hāṭakeśvara Kṣetra
Ā
Āditya (Sūrya)
T
Tīrthas
T
Temple (Prāsāda)
A
Arjuna (implied by continuity)

FAQs

Recognizing a place’s sanctity leads to dharmic action—establishing worship (pratiṣṭhā) that benefits future pilgrims.

Hāṭakeśvara-kṣetra, described as purifying and densely endowed with many tīrthas.

Pratiṣṭhā (installation) of Āditya in a temple—presented as a meritorious sacred act within the tīrtha narrative.

Read Skanda Purana in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App