Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 33

Devanagari script

स्वहस्तेन गुरोद्याहं त्वां भोजयितुमुत्सहे । क्रियतां तत्प्रसादो मे भुक्त्वाद्य मम मन्दिरे

Transliteration

svahastena gurodyāhaṃ tvāṃ bhojayitumutsahe | kriyatāṃ tatprasādo me bhuktvādya mama mandire

Translation

Wahai Guru, pada hari ini aku berhasrat menjamu tuan dengan tanganku sendiri. Kurniakanlah rahmat itu kepadaku—sudilah tuan menjamah hidangan hari ini di rumahku.

Word by Word

• स्वहस्तेन: with (my) own hand
• स्वहस्तेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: स्व + हस्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; समासः: कर्मधारय (स्वः हस्तः)

• गुरो: O teacher
• गुरो: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: गुरु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन

• इदानीम्: now
• इदानीम्: Sambandha (Time adverb/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: इदानीम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक-क्रियाविशेषणम् (temporal adverb: now)

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; सर्वनाम

• त्वाम्: you
• त्वाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; सर्वनाम

• भोजयितुम्: to feed (to give a meal)
• भोजयितुम्: Kriya (Purpose infinitive/प्रयोजन)
• Type: Verb
• Root: भुज्/भोजय् (धातु; णिच्)
• Form: तुमुन्-प्रत्यय (infinitive), अव्ययकृदन्त; णिजन्त (causative) ‘भोजयितुम्’ = to feed

• उत्सहे: I am able / I undertake
• उत्सहे: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: उत्सह् (धातु)
• Form: लट् (present), उत्तमपुरुष (1st), एकवचन; आत्मनेपदम्

• क्रियताम्: let it be done / please do
• क्रियताम्: Kriya (Imperative/आज्ञा)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लोट् (imperative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; कर्मणि (passive) प्रयोगः

• तत्प्रसादः: your favor/grace
• तत्प्रसादः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तत् + प्रसाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; समासः: तत्पुरुष (तस्य प्रसादः)

• मे: for me / of me
• मे: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/सम्बन्ध) एकवचन; सर्वनाम (enclitic)

• भुक्त्वा: having eaten
• भुक्त्वा: Kriya (Non-finite verb/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: भुज् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund); अव्ययकृदन्त; अर्थः: having eaten

• अद्य: today
• अद्य: Sambandha (Time adverb/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: अद्य (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक-क्रियाविशेषणम् (today)

• मम: my
• मम: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन; सर्वनाम

• मन्दिरे: in (my) house
• मन्दिरे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मन्दिर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन

Speaker

King (implied, addressing Vasiṣṭha)

Characters & Entities

• Vasiṣṭha
• King (speaker)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Serving the guru through hospitality (anna-dāna) is a direct expression of dharma and a means to earn grace.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is named in this verse; the emphasis is on dharmic hospitality within the māhātmya narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

Inviting and feeding a revered guest (guru) as part of atithi-dharma.