Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 2

कस्यचित्त्वथ कालस्य तस्मिन्देशे द्विजोत्तमाः । आ यातं गोकुलं रम्यं गोपगोपीसमाकुलम्

kasyacittvatha kālasya tasmindeśe dvijottamāḥ | ā yātaṃ gokulaṃ ramyaṃ gopagopīsamākulam

Kemudian, setelah beberapa waktu, wahai brāhmaṇa yang utama, datang ke wilayah itu sebuah penempatan penggembala yang indah, Gokula, yang dipenuhi para gopa dan gopī.

कस्यचित्of some
कस्यचित्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गे षष्ठी एकवचनम् (Genitive singular); अनिश्चितार्थक (indefinite: of some)
तुindeed/but
तु:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/अन्वयार्थक (but/indeed)
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनन्तरार्थक (then)
कालस्यof time
कालस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे षष्ठी एकवचनम् (Genitive singular, masc.)
तस्मिन्in that
तस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गे सप्तमी एकवचनम् (Locative singular)
देशेin the region
देशे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे सप्तमी एकवचनम् (Locative singular, masc.)
द्विजोत्तमाःexcellent Brahmins
द्विजोत्तमाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विज-उत्तम (प्रातिपदिक: द्विज + उत्तम)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम् (Nominative plural, masc.)
towards
:
Sambandha (Directional particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootआ (अव्यय/उपसर्ग)
Formअव्यय; उपसर्गार्थे/आगमनसूचक (prefix-like: towards/unto)
यातम्gone/arrived
यातम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootयात (कृदन्त-प्रातिपदिक; √या (या धातु) + क्त)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम् (Accusative singular, neut.); क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle)
गोकुलम्Gokula
गोकुलम्:
Karma (Goal/कर्म)
TypeNoun
Rootगोकुल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम् (Accusative singular, neut.)
रम्यम्beautiful
रम्यम्:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootरम्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम् (Accusative singular, neut.); विशेषणम् (qualifier of गोकुलम्)
गोपगोपीसमाकुलम्filled with cowherds and cowherd-women
गोपगोपीसमाकुलम्:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootगोप-गोपी-समाकुल (प्रातिपदिक: गोप + गोपी + समाकुल)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम् (Accusative singular, neut.); विशेषणम् (qualifier of गोकुलम्)

Narrator (within the Purāṇic dialogue; exact named speaker not in snippet)

Tirtha: Hāṭakeśvara-kṣetra narrative region (approach to redemptive event)

Type: kshetra

Listener: Dvija interlocutor(s) (‘dvijottamāḥ’)

Scene: A pastoral caravan arrives: huts and cattle pens being set up, gopas with staffs, gopīs carrying pots; the forest edge darkens behind them where the tiger watches unseen—contrast of innocence and danger.

G
Gokula
G
Gopas
G
Gopīs

FAQs

Purāṇic tīrtha stories root divine events in lived communities, showing dharma unfolding in ordinary landscapes.

The narrative remains within the Śrī Hāṭakeśvara-kṣetra / Kalaśeśvara context; Gokula appears as a nearby settlement in the story-world.

None; it introduces a new setting and population entering the region.