Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 76

अत्रिरुवाच । मातरं पितरं नित्यं दुर्मतिः सोऽवमन्यताम् । शूद्रं पृच्छतु धर्मार्थं बिसस्तैन्यं करोति यः

atriruvāca | mātaraṃ pitaraṃ nityaṃ durmatiḥ so'vamanyatām | śūdraṃ pṛcchatu dharmārthaṃ bisastainyaṃ karoti yaḥ

Atri bersabda: “Orang yang berfikiran jahat itu biarlah dianggap sebagai yang sentiasa menghina ibu dan bapa—dia yang dalam hal dharma pergi bertanya kepada seorang Śūdra, dan dia yang mencuri tangkai teratai.”

अत्रिःAtri
अत्रिः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootअत्रि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
मातरम्mother
मातरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
पितरम्father
पितरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
नित्यम्always
नित्यम्:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण
दुर्मतिःevil-minded person
दुर्मतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदुर्मति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अवमन्यताम्let (him) disrespect/insult
अवमन्यताम्:
Kriya (Injunction/क्रिया)
TypeVerb
Rootअव + मन् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), प्रथम-पुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
शूद्रम्a śūdra
शूद्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशूद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
पृच्छतुlet (him) ask
पृच्छतु:
Kriya (Injunction/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रच्छ् (धातु)
Formलोट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
धर्मार्थम्for (the sake of) dharma
धर्मार्थम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootधर्म + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; चतुर्थी-तत्पुरुष/प्रयोजनार्थ (for the sake of dharma)
बिसस्तैन्यम्theft of lotus-stalks
बिसस्तैन्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootबिस + स्तैन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष
करोतिdoes/commits
करोति:
Kriya (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
यःwho
यः:
Karta (Relative subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धक

Atri

Scene: Atri rishi speaks while a young man turns away from his aged parents; a separate vignette shows him seeking counsel inappropriately, contrasted with a serene guru-assembly.

A
Atri
M
mātṛ (mother)
P
pitṛ (father)
Ś
Śūdra
B
bisa (lotus-stalk)

FAQs

It stresses sadācāra (right conduct): honoring one’s parents and seeking dharma-guidance from proper authorities, warning that ethical lapses undermine religious life even in a tīrtha context.

This verse functions as a general dharma-assertion within the Nāgarakhaṇḍa’s Tīrthamāhātmya setting; the snippet itself does not name a particular tīrtha.

No specific rite (snāna, dāna, japa, vrata) is prescribed here; the verse gives a moral censure related to conduct and proper inquiry into dharma.