Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 98

कल्पग्रामात्सुदूराच्च प्रासादेऽत्र स्वयं कृते । पुनर्यामि च तत्रैव व्रतमेतद्धि मे स्थितम्

kalpagrāmātsudūrācca prāsāde'tra svayaṃ kṛte | punaryāmi ca tatraiva vratametaddhi me sthitam

Dari Kalpagrāma yang amat jauh, aku datang ke kuil ini, yang aku dirikan sendiri di sini. Kemudian aku kembali lagi ke tempat itu juga—demikianlah nazar (vrata) yang aku pegang teguh.

कल्पग्रामात्from Kalpagrāma
कल्पग्रामात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootकल्पग्राम (प्रातिपदिक; कल्प + ग्राम)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (कल्पस्य ग्रामः)
सुदूरात्from very far away
सुदूरात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeAdjective
Rootसुदूर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग-प्रयोगे अव्ययवत्; पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन; विशेषण-प्रयोगः (दूरात् अत्यन्तम्)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक निपात (conjunction)
प्रासादेin the palace/temple
प्रासादे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootप्रासाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (adverb of place)
स्वयम्by oneself
स्वयम्:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formस्वतन्त्र-कर्तृबोधक अव्यय (reflexive/independent agent marker)
कृतेwhen (it was) made/built
कृते:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) + क्त (प्रत्यय)
Formकृ-धातोः क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; ‘प्रासादे ... कृते’ = लोकेटिव-अब्सोल्यूट (locative absolute)
पुनःagain
पुनः:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formकाल/पुनरावृत्ति-वाचक अव्यय (adverb)
यामिI go
यामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष? (actually उत्तमपुरुष/1st person), एकवचन; परस्मैपद
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक निपात (conjunction)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (adverb of place)
एवindeed/only
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक निपात (emphatic particle)
व्रतम्vow
व्रतम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootव्रत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd Nom/Acc), एकवचन
एतत्this
एतत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (व्रतम्)
हिindeed/for
हि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formहेतौ/निश्चयार्थक निपात (particle: indeed/for)
मेmy
मे:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन
स्थितम्is established/has been fixed
स्थितम्:
Kriya (State/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु) + क्त (प्रत्यय)
Formस्था-धातोः क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘व्रतम् ... स्थितम्’ = विधेय-विशेषण (predicate participle)

Durvāsā (implied)

Type: kshetra

Scene: A long-distance pilgrim departs Kalpagrāma, arrives at a temple he founded, offers worship, then returns—depicting cyclical vow-journey and the pride of sacred service.

K
Kalpagrāma
P
prāsāda (temple)
V
vrata (vow)

FAQs

A vow of repeated pilgrimage and remembrance of a sacred shrine is upheld as a disciplined path that sustains devotion and merit.

The local prāsāda (temple) within Nāgarakhaṇḍa’s Tīrthamāhātmya is praised; Kalpagrāma is mentioned as the distant point of departure.

Vrata: maintaining a fixed observance of traveling to the shrine and returning—regular pilgrimage as a disciplined religious practice.