Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 15

ततस्त्रेतायुगं भावि द्वितीयं मुनिसत्तमाः । पादेनैकेन पापं तु रौद्रं धर्मे तदाविशत्

tatastretāyugaṃ bhāvi dvitīyaṃ munisattamāḥ | pādenaikena pāpaṃ tu raudraṃ dharme tadāviśat

Kemudian datanglah zaman kedua, Tretā Yuga, wahai yang terbaik antara para muni; pada ketika itu, dengan satu perempat bahagian, dosa yang garang menyusup masuk ke dalam dharma.

ततःthen/thereafter
ततः:
Sambandha (Temporal/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय; तदस्)
Formअव्यय; अपादान/अनन्तरार्थक (then/thereafter)
त्रेतायुगम्the Tretā age
त्रेतायुगम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootत्रेता + युग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (त्रेतायाः युगम्)
भाविto be/coming
भावि:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootभू (धातु) → भाविन्/भावि (कृदन्त)
Formभविष्यदर्थक कृदन्त (भाविन्-प्रायः), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘त्रेतायुगम्’ इति विशेषणम्
द्वितीयम्second
द्वितीयम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootद्वितीय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘त्रेतायुगम्’ इति विशेषणम्
मुनिसत्तमाःO best of sages
मुनिसत्तमाः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमुनि + सत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सम्बोधनार्थे प्रयोगः (हे मुनिसत्तमाः)
पादेनby a quarter/part
पादेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन
एकेनby one
एकेन:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; ‘पादेन’ इति विशेषणम्
पापम्sin
पापम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपाप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तुindeed/but
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle); विशेषार्थक
रौद्रम्fierce/terrible
रौद्रम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootरौद्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘पापम्’ इति विशेषणम्
धर्मेin dharma/righteousness
धर्मे:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन
तदाthen
तदा:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (temporal adverb)
आविशत्entered/pervaded
आविशत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootविश् (धातु) उपसर्गः आ-
Formलङ् (अनद्यतनभूत), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

Skanda (deduced; Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya narration style)

Type: kshetra

Listener: muni-sattamāḥ

Scene: Transition tableau: dharma personified as a bull losing one leg; a faint red/rajas hue enters the world; sages look concerned, beginning structured rites to uphold order.

T
Tretā Yuga
D
Dharma

FAQs

As the ages progress, dharma diminishes; vigilance and conscious practice become increasingly necessary.

Not specified in this verse; it provides the yuga-transition backdrop within the Māhātmya.

None directly; it signals the need for stronger dharmic supports as decline begins.