Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 29

इंद्रद्युम्न उवाच । कस्माच्च्यावयसे ब्रह्मन्निजलोकाद्द्रुतं हि माम् । अपापमपि देवेश तथा मे वद कारणम्

iṃdradyumna uvāca | kasmāccyāvayase brahmannijalokāddrutaṃ hi mām | apāpamapi deveśa tathā me vada kāraṇam

Indradyumna berkata: “Wahai Brahman, mengapakah engkau menjatuhkan aku dengan begitu cepat dari alam-Mu sendiri? Wahai Tuhan para dewa, meskipun aku tanpa dosa, nyatakanlah sebabnya dengan benar.”

इंद्रद्युम्नःIndradyumna
इंद्रद्युम्नः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइंद्रद्युम्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Speech act/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
कस्मात्from what cause, why
कस्मात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन; प्रश्नार्थक
च्यावयसेdo you cause (me) to depart/expel
च्यावयसे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootच्यु (धातु) (णिच्) → च्यावय (धातु-प्रयोग)
Formलट्-लकार (Present), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; आत्मनेपद; णिच्-प्रयोग (causative: 'make move/expel')
ब्रह्मन्O Brahmā
ब्रह्मन्:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
निजलोकात्from (your) own world
निजलोकात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootनिज + लोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; समासः निजः लोकः (कर्मधारय-प्राय) / निजस्य लोकात् (अर्थतः)
द्रुतम्quickly
द्रुतम्:
Kriya-viseshana (Manner/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootद्रुत (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाववत् क्रियाविशेषण-प्रयोग (adverb: quickly)
हिindeed
हि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formहेतौ/निश्चये अव्यय (particle: indeed/for)
माम्me
माम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
अपापम्sinless
अपापम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootअ + पाप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
अपिeven, also
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपवादार्थक-अव्यय (also/even)
देवेशO Lord of gods
देवेश:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; समासः देवानाम् ईशः
तथाthus
तथा:
Kriya-viseshana (Manner/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (thus/in that manner)
मेto me
मे:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, चतुर्थी/षष्ठी-विभक्ति (Dat./Gen.), एकवचन; अत्र सम्प्रदानार्थे (to me)
वदtell
वद:
Kriya (Command/क्रिया)
TypeVerb
Rootवद् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
कारणम्the reason
कारणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकारण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

Indradyumna

Type: kshetra

Listener: Brahmā

Scene: Indradyumna, surprised and pained, questions Brahmā with folded hands, asking why he is being sent down despite being sinless; Brahmā listens with composed authority.

I
Indradyumna
B
Brahmā (Śrī Brahmā)

FAQs

Even the ‘sinless’ must understand the subtle causes of karmic change; heavenly status depends on sustaining dharmic merit.

This verse initiates the Tīrthamāhātmya narrative arc; the specific site is developed in the surrounding passage rather than named here.

None in this verse; it is a theological inquiry setting up later dharma/merit instructions.