Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 23

ज्ञात्वा विप्रा महेशानं पीडिता हृदयेऽभवन् । शुशुचुर्भृशदुःखार्ता दैवं हि बलवत्तरम्

jñātvā viprā maheśānaṃ pīḍitā hṛdaye'bhavan | śuśucurbhṛśaduḥkhārtā daivaṃ hi balavattaram

Setelah mengetahui bahawa dia ialah Maheśāna, para brāhmaṇa berasa hati mereka terhimpit. Dihanyutkan dukacita yang amat, mereka menangis—sesungguhnya takdir (daiva) itulah yang lebih kuat.

ज्ञात्वाhaving known
ज्ञात्वा:
Kriya-viseshana (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (Gerund/Absolutive), धातु-प्रयोगः; ‘having known’
विप्राःthe Brahmins
विप्राः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
महेशानम्Mahēśāna (Śiva)
महेशानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहेशान (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
पीडिताःafflicted
पीडिताः:
Karta-dharma (Predicate adjective/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootपीडित (कृदन्त; पीड् धातु)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषणम् ‘विप्राः’
हृदयेin (their) heart
हृदये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootहृदय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
अभवन्became
अभवन्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद
शुशुचुःlamented / grieved
शुशुचुः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootशुच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद
भृशदुःखार्ताःdistressed by intense sorrow
भृशदुःखार्ताः:
Karta-dharma (Predicate adjective/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootभृश + दुःख + आर्त (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (भृश-दुःखेन आर्ताः), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषणम् ‘विप्राः’
दैवम्fate / divine will
दैवम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदैव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; अत्र प्रथमा (subject)
हिindeed
हि:
Sambandha-bodhaka (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle), अव्यय; emphasis/indeed
बलवत्तरम्stronger / more powerful
बलवत्तरम्:
Karta-dharma (Predicate adjective/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootबलवत् (प्रातिपदिक)
Formतुलनात्मक (Comparative) -तर, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम् ‘दैवम्’

Narrator (contextual Purāṇic narrator; likely Sūta/Lomaharṣaṇa in a māhātmya frame)

Type: kshetra

Scene: Brāhmaṇas and sages, faces wet with tears, hands clasped; they gaze upon the fallen Maheśāna with hearts oppressed, the atmosphere heavy with fate’s inevitability.

M
Maheśāna (Śiva)
V
Vipras (brāhmaṇas)

FAQs

The verse highlights humility before daiva (providence) and the compassionate grief of the righteous when the divine appears afflicted.

No site is named in this shloka; it supports the māhātmya narrative context.

No explicit rite is prescribed here.