Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 5

तुलसी शुष्ककाष्ठेषु या रूपा विश्वव्यापिनी । मज्जायां पद्मवासा च त्वचासु च हरिप्रिया

tulasī śuṣkakāṣṭheṣu yā rūpā viśvavyāpinī | majjāyāṃ padmavāsā ca tvacāsu ca haripriyā

Tulasī itu—yang rupanya meliputi seluruh alam—bersemayam bahkan pada kayunya yang kering. Dalam empulur ia adalah Padmavāsā (Lakṣmī), dan pada kulit luarnya ia adalah Haripriyā, kekasih Hari.

तुलसीTulasi
तुलसी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतुलसी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
शुष्ककाष्ठेषुin dry pieces of wood
शुष्ककाष्ठेषु:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootशुष्क-काष्ठ (प्रातिपदिक)
Formशुष्क + काष्ठ (कर्मधारयः ‘dry wood’); नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन
याwho/which
या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (relative pronoun)
रूपाform
रूपा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
विश्वव्यापिनीall-pervading
विश्वव्यापिनी:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootविश्व-व्यापिनी (प्रातिपदिक)
Formविश्व + व्यापिनी (व्याप्-धातु से शतृ/णिनि-प्रत्ययान्त ‘pervading’); तत्पुरुषः; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
मज्जायाम्in the marrow/pith
मज्जायाम्:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमज्जा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
पद्मवासाdwelling in the lotus
पद्मवासा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootपद्म-वासा (प्रातिपदिक)
Formपद्म + वासा (उपपद-तत्पुरुषः ‘lotus-dwelling’); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक निपात (conjunction)
त्वचासुin the bark/skins
त्वचासु:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootत्वचा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक निपात (conjunction)
हरिप्रियाdear to Hari
हरिप्रिया:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootहरि-प्रिया (प्रातिपदिक)
Formहरि + प्रिया (षष्ठी-तत्पुरुषः ‘dear to Hari’); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Skanda (deduced: Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya narrative voice commonly attributes didactic praise to Skanda)

Type: kshetra

Scene: A cross-section vision of Tulasi: dried wood still glowing; pith revealed as a lotus-seat (Padmavāsā), bark as Haripriyā; the plant shown as cosmic, subtly filling the universe behind it.

T
Tulasī
L
Lakṣmī (Padmavāsā)
H
Hari (Viṣṇu)

FAQs

Tulasī is portrayed as intrinsically sacred in every part—wood, pith, and bark—making her constant reverence a direct form of devotion to Lakṣmī and Hari.

The verse functions as a Tīrthamāhātmya-style glorification of Tulasī herself rather than naming a single geographic tīrtha in this line.

No explicit ritual is prescribed here; it establishes the sanctity of Tulasī’s very substance as the basis for later practices (carrying, worship, service).