Home›Skanda Purana›Nagara Khanda›Tirtha Mahatmya›Adhyaya 231›Shloka 68
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 68

Devanagari script

शक्र तुष्टोऽस्मि भद्रं ते वरं वरय सुव्रत । व्रतेनानेन चीर्णेन चातुर्मास्योद्भवेन च । तस्मात्प्रार्थय देवेन्द्र नित्यं यन्मनसि स्थितम्

Transliteration

śakra tuṣṭo'smi bhadraṃ te varaṃ varaya suvrata | vratenānena cīrṇena cāturmāsyodbhavena ca | tasmātprārthaya devendra nityaṃ yanmanasi sthitam

Translation

Wahai Śakra, sejahtera bagimu—Aku berkenan. Pilihlah satu anugerah, wahai yang teguh dalam nazar. Dengan nazar ini yang telah engkau laksanakan, yang lahir dari musim Cāturmāsya; maka, wahai raja para dewa, pohonlah apa yang sentiasa tersemat di hatimu.

Word by Word
शक्रO Śakra (Indra)
शक्र:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootशक्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, संबोधन (8), एकवचन
तुष्टःpleased
तुष्टः:
Samanadhikarana (Predicate/समानाधिकरण)
TypeAdjective
Rootतुष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक; √तुष् + क्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; ‘अस्मि’ इत्यस्य विधेय
अस्मिI am
अस्मि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), उत्तमपुरुष, एकवचन
भद्रम्good fortune
भद्रम्:
Sambandha (Benediction/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभद्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; आशीर्वादार्थक प्रयोगः (auspiciousness)
तेto you
ते:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी (4), एकवचन; ‘भद्रम्’ इत्यस्य सम्प्रदान (to you)
वरम्a boon
वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; ‘वरय’ इत्यस्य कर्म
वरयchoose/ask for
वरय:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवृ (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
सुव्रतO you of good vows
सुव्रत:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसु-व्रत (प्रातिपदिक; सु + व्रत)
Formपुंलिङ्ग, संबोधन (8), एकवचन; कर्मधारयः (सुन्दरं व्रतं यस्य)
व्रतेनby (this) vow
व्रतेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootव्रत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन
अनेनby this
अनेन:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; ‘व्रतेन’ इत्यस्य विशेषणम्
चीर्णेनperformed
चीर्णेन:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootचर् (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; ‘व्रतेन’ इत्यस्य विशेषणम्
चातुर्मास्योद्भवेनby what arises in/from the Cāturmāsya (four-month observance)
चातुर्मास्योद्भवेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootचातुर्मास्य-उद्भव (प्रातिपदिक; चातुर्मास्य + उद्भव)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; तत्पुरुषः (चातुर्मास्यात् उद्भवः)
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपातः
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Sambandha (Causal/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतस्मात् (अव्यय)
Formअव्यय; हेत्वर्थक/तदर्थक क्रियाविशेषणम् (therefore/from that)
प्रार्थयrequest, ask
प्रार्थय:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-√अर्थ्/प्र-√याच् (धातु; प्रार्थयति)
Formलोट् (आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
देवेन्द्रO lord of the gods
देवेन्द्र:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेव-इन्द्र (प्रातिपदिक; देव + इन्द्र)
Formपुंलिङ्ग, संबोधन (8), एकवचन; तत्पुरुषः (देवानाम् इन्द्रः)
नित्यम्always
नित्यम्:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावे अव्ययवत्; क्रियाविशेषणम् (always)
यत्whatever (that which)
यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; ‘प्रार्थय’ इत्यस्य कर्म (whatever)
मनसिin (your) mind
मनसि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन
स्थितम्situated, held
स्थितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्था (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; ‘यत्’ इत्यस्य विशेषणम् (that which is situated)
Speaker

Viṣṇu

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Sages (frame) / audience; immediate addressee within story: Indra

Visual Art Cues

Scene: Viṣṇu, serene and radiant, addresses Indra with a blessing gesture (abhaya/vara-mudrā). Visual motifs of Cāturmāsya—rain clouds, sprouting greenery, and a closed vrata-calendar—frame the scene.

Characters & Entities
V
Viṣṇu
I
Indra (Śakra/Devendra)
C
Cāturmāsya

FAQs

Vows performed in the sacred Cāturmāsya period are especially meritorious and draw the Lord’s direct favor.

No single tīrtha is specified in this verse; it highlights the sanctity of a time-bound observance (Cāturmāsya) within the Māhātmya setting.

Performance of a Cāturmāsya-related vrata (here linked with Aśūnyaśayana) is indicated as the cause for receiving a boon.

←Previous Verse
Next Verse→