Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 65

देवो यत्रास्ति विष्णुः स क्षीराब्धौ मधुसूदनः । जलशायी जगद्योनिः स दास्यति हितं च ते

devo yatrāsti viṣṇuḥ sa kṣīrābdhau madhusūdanaḥ | jalaśāyī jagadyoniḥ sa dāsyati hitaṃ ca te

Di tempat Tuhan Viṣṇu berada—Madhusūdana di lautan susu—berbaring di atas air, rahim-sumber alam semesta, Dia akan mengurniakan kepadamu apa yang membawa kebaikan.

देवःthe god
देवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय; सम्बन्धबोधक-अव्ययम् (relative adverb: where)
अस्तिis
अस्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन
विष्णुःViṣṇu
विष्णुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
क्षीराब्धौin the Ocean of Milk
क्षीराब्धौ:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootक्षीर-अब्धि (प्रातिपदिक; क्षीर + अब्धि)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (क्षीरस्य अब्धिः)
मधुसूदनःMadhusūdana (slayer of Madhu)
मधुसूदनः:
Samanadhikarana (Apposition/समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootमधु-सूदन (प्रातिपदिक; मधु + सूदन)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः (मधुं सूदयति इति)
जलशायीlying on the waters
जलशायी:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootजल-शायिन् (प्रातिपदिक; जल + शायिन्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; ‘सः’/‘विष्णुः’ इत्यस्य विशेषणम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (जले शयितः)
जगद्योनिःsource of the world
जगद्योनिः:
Samanadhikarana (Apposition/समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootजगत्-योनि (प्रातिपदिक; जगत् + योनि)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (जगतः योनिः)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
दास्यतिwill give
दास्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलृट् (भविष्यत्), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
हितम्benefit, welfare
हितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootहित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; ‘दास्यति’ इत्यस्य कर्म
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपातः (conjunction)
तेfor you
ते:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6), एकवचन; सर्वनाम; ‘हितम्’ इत्यस्य सम्बन्ध (for you/of you)

Bṛhaspati

Tirtha: Kṣīrābdhi / Anantaśayana archetype

Type: kshetra

Scene: A visionary revelation of Viṣṇu as Madhusūdana reclining on Śeṣa in the Milk Ocean, attended by Lakṣmī; the waters shimmer as the cosmic womb, promising benevolent boon.

V
Viṣṇu
M
Madhusūdana
K
Kṣīrābdhi (Milk Ocean)

FAQs

Viṣṇu, the cosmic sustainer, is the ultimate refuge; worship directed to him yields true welfare (hita).

Kṣīrābdhi/Kṣīrasāgara—the Milk Ocean, presented as Viṣṇu’s exalted abode (Keśavālaya).

The verse supports the Viṣṇu-oriented vow by identifying the deity and locus of worship; the explicit vrata is given in the previous verse.