Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 33

वृक उवाच । यदि तुष्टोऽसि मे देव यदि देयो वरो मम । पाददानं तदा देव मम ब्रह्मन्समाचर । पंगुता याति शीघ्रं मे येनेयं ते प्रसादतः

vṛka uvāca | yadi tuṣṭo'si me deva yadi deyo varo mama | pādadānaṃ tadā deva mama brahmansamācara | paṃgutā yāti śīghraṃ me yeneyaṃ te prasādataḥ

Vṛka berkata: “Jika Engkau berkenan kepadaku, wahai Dewa, dan jika suatu anugerah hendak diberikan kepadaku—maka, wahai Tuhan, wahai Brahmā, laksanakanlah untukku ‘pemberian kaki’ (kurniakan kaki yang sempurna), agar kepincanganku segera lenyap oleh rahmat-Mu.”

वृकःVṛka
वृकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवृक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
यदिif
यदि:
Sambandha (Logical connector)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formशर्तार्थक-अव्यय (conditional particle)
तुष्टःpleased
तुष्टः:
Predicate (विशेष्य-विशेषण/विधेय)
TypeAdjective
Rootतुष्ट (कृदन्त; तुष् धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
असिare
असि:
Kriya (Copula/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद
मेof me / my
मे:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम
देवO god
देव:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
यदिif
यदि:
Sambandha (Logical connector)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formशर्तार्थक-अव्यय (conditional particle)
देयःto be given / grantable
देयः:
Predicate (विधेय)
TypeAdjective
Rootदेय (कृदन्त; दा धातु)
Formभविष्यत्कृदन्त/कर्तव्यतार्थक (यत्), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेय-विशेषण
वरःa boon
वरः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
ममmy
मम:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम
पाददानम्the giving of (your) foot
पाददानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपाद + दान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; समासः—षष्ठी/कर्मधारय-प्रायः (पादस्य दानम्)
तदाthen
तदा:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
देवO god
देव:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
ममmy
मम:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
ब्रह्मन्O Brahman (Brahmā)
ब्रह्मन्:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
समाचरperform / do
समाचर:
Kriya (Command/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + आ + चर् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
पङ्गुताlameness
पङ्गुता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपङ्गुता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
यातिgoes away / departs
याति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
शीघ्रम्quickly
शीघ्रम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootशीघ्र (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण नपुंसक-द्वितीया-एकवचन (adverbial accusative)
मेof me / my
मे:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
येनby which
येन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन; पुं/नपुंसक
इयम्this
इयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
तेyour
ते:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम
प्रसादतःfrom (your) grace
प्रसादतः:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootप्रसाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन; हेत्वर्थे (because of)

Vṛka

Type: kund

Scene: Vṛka, visibly lame, pleads with folded hands before Brahmā; emphasis on feet—either bound, weakened, or supported—contrasted with Brahmā’s compassionate gaze and varada gesture.

V
Vṛka
P
Pitāmaha (Brahmā)

FAQs

Grace is sought not merely for power but for restoration—healing and wholeness are framed as divine gifts.

No named tīrtha appears in this verse; it belongs to the broader Tīrthamāhātmya narrative context.

A boon framed as 'pāda-dāna' (granting/restoring feet) is requested; it is not a standard public ritual here but a divine act of bestowal.