Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 16

गिरिं रैवतकं नाम सर्वर्तुकुसुमोज्ज्वलम् । तत्र गत्वा निजामात्यैः समं मन्त्र्य च सत्व रम् । इन्द्रोपरि ततश्चक्रे यानं युद्धपरीप्सया

giriṃ raivatakaṃ nāma sarvartukusumojjvalam | tatra gatvā nijāmātyaiḥ samaṃ mantrya ca satva ram | indropari tataścakre yānaṃ yuddhaparīpsayā

Dia pergi ke gunung bernama Raivataka, yang berseri dengan bunga pada setiap musim. Di sana, setelah segera bermusyawarah bersama para menteri dan pembesar sendiri, dia pun bergerak menentang Indra, dengan hasrat untuk berperang.

गिरिम्mountain
गिरिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगिरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
रैवतकंnamed Raivataka
रैवतकं:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootरैवतक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (गिरिम्)
नामby name
नाम:
Sambandha (Apposition/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय; नाम-निर्देशक (particle: ‘by name’)
सर्वर्तुकुसुमोज्ज्वलम्bright with flowers in all seasons
सर्वर्तुकुसुमोज्ज्वलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootसर्व-ऋतु-कुसुम-उज्ज्वल (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (गिरिम्); समासः—षष्ठी/सप्तमी-तत्पुरुषार्थः (‘all-seasons’ + ‘flowers’ + ‘bright’)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण
गत्वाhaving gone
गत्वा:
Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund); पूर्वकालिक क्रिया (‘having gone’)
निजामात्यैःwith his own ministers
निजामात्यैः:
Sahakari (Association/सहकारि; instrumental accompaniment)
TypeNoun
Rootनिज-अमात्य (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन; समासः—कर्मधारय (‘own’ + ‘ministers’)
समम्together
समम्:
Sahakari (Association/सहकारि)
TypeIndeclinable
Rootसम (अव्यय)
Formअव्यय; सहार्थक (‘together/along with’)
मन्त्र्यhaving consulted
मन्त्र्य:
Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootमन्त्र् (धातु) + य (ल्यप्/क्त्वा-समकक्ष)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (absolutive); ‘having consulted/advised’
and
:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
सत्वरम्quickly
सत्वरम्:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसत्वर (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (‘quickly/hastily’)
इन्द्रोपरिupon Indra (above/over Indra)
इन्द्रोपरि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइन्द्र-उपरि (अव्यय; समास/योग)
Formअव्ययीभाव; उपरि-शब्देन सह (‘upon/over Indra’)
ततःthen
ततः:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रम/हेतुवाचक (‘then/from there’)
चक्रेmade/undertook
चक्रे:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट्-लकार (परस्मैपद/आत्मनेपद?); आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; रूपम्—चक्रे (perfect, ‘did/made’)
यानम्a march/journey
यानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
युद्धपरीप्सयाwith the desire for battle
युद्धपरीप्सया:
Hetu (Cause/Purpose/हेतु)
TypeNoun
Rootयुद्ध-परि-ईप्सा (प्रातिपदिक; समास)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/हेतु), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (‘desire for battle’)

Narrator (contextual Purāṇic narrator within Tīrthamāhātmya)

Tirtha: Raivataka-giri

Type: peak

Scene: A panoramic view of Raivataka mountain covered in blossoms across all seasons; Vṛka arrives with ministers and retinue, holding a council, then sets forth upward/skyward toward Indra’s realm for battle.

R
Raivataka
I
Indra
V
Vṛka

FAQs

Power without dharmic restraint turns toward conquest; Purāṇic stories show how boons can catalyze conflict.

Raivataka mountain is explicitly mentioned and praised as ever-flowering, a hallmark of sacred-geography description.

None; it narrates strategic counsel and a military march rather than a rite.