Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 7

वाराणस्यां कुरुक्षेत्रे नैमिषे नागरे पुरे । प्रयागे वा प्रभासे वा यस्त्यजेत्तनुमा त्मनः । महापातकयुक्तोऽपि नरकं न स पश्यति

vārāṇasyāṃ kurukṣetre naimiṣe nāgare pure | prayāge vā prabhāse vā yastyajettanumā tmanaḥ | mahāpātakayukto'pi narakaṃ na sa paśyati

Sesiapa yang meninggalkan jasad di Vārāṇasī, di Kurukṣetra, di Naimiṣa, di Nāgara-pura, atau di Prayāga maupun Prabhāsa—walau dibebani dosa besar—tidak akan melihat neraka.

वाराणस्याम्in Vārāṇasī
वाराणस्याम्:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवाराणसी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
कुरुक्षेत्रेin Kurukṣetra
कुरुक्षेत्रे:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकुरु + क्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (कुरूणां क्षेत्रम्)
नैमिषेin Naimiṣa
नैमिषे:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootनैमिष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
नागरेin the city
नागरे:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootनगर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
पुरेin the town
पुरे:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपुर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
प्रयागेin Prayāga
प्रयागे:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootप्रयाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
वाor
वा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्पार्थक
प्रभासेin Prabhāsa
प्रभासे:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootप्रभास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
वाor
वा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्पार्थक
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धसूचक
त्यजेत्would abandon/give up
त्यजेत्:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
तनुम्body
तनुम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतनु (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
आत्मनःof oneself
आत्मनः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
महापातकयुक्तःendowed with great sins
महापातकयुक्तः:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहापातक + युक्त (प्रातिपदिक; √युज् + क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (महापातकेन युक्तः)
अपिeven
अपि:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अप्यर्थ (even)
नरकम्hell
नरकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनरक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
not
:
Pratiṣedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
पश्यतिsees
पश्यति:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

Bhīṣma

Tirtha: Vārāṇasī; Kurukṣetra; Naimiṣa; Nāgara-pura; Prayāga; Prabhāsa

Type: kshetra

Scene: A map-like sacred panorama: six iconic kṣetras shown as vignettes—Kāśī ghats, Kurukṣetra plain with sacred tanks, Naimiṣa forest hermitage, Nāgara-pura city-temple, Prayāga triveṇī sangam, Prabhāsa seashore temple—each with a departing soul rising, while hell-gates remain shut.

V
Vārāṇasī
K
Kurukṣetra
N
Naimiṣa
N
Nāgara-pura
P
Prayāga
P
Prabhāsa
M
Mahāpātaka
N
Naraka

FAQs

Certain supreme tīrthas are extolled as so sanctifying that even grave sin is overruled by their liberating power at life’s end.

Vārāṇasī (Kāśī), Kurukṣetra, Naimiṣa, Nāgara-pura, Prayāga, and Prabhāsa.

Tīrtha-mṛtyu (relinquishing the body at a celebrated pilgrimage site) is presented as the decisive practice/ideal.