Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 41

रसांश्च सृजता तेन मधु सृष्टं स्वयंभुवा । तेन तच्छस्यते श्राद्धे पितॄणां तुष्टिदायकम्

rasāṃśca sṛjatā tena madhu sṛṣṭaṃ svayaṃbhuvā | tena tacchasyate śrāddhe pitṝṇāṃ tuṣṭidāyakam

Tatkala Yang Terlahir Sendiri (Svayambhū) mencipta segala rasa, madu pun tercipta. Maka madu dipuji dalam upacara śrāddha kerana mengurniakan kepuasan kepada para Pitṛ (leluhur).

रसान्juices/essences
रसान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्ययम् (and)
सृजताby (him) creating
सृजता:
Karana (Instrument/करण)
TypeVerb
Rootसृज् (धातु)
Formवर्तमान-कृदन्तः (शतृ-प्रत्ययः), तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्तरि (by creating)
तेनby him/thereby
तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्
मधुhoney
मधु:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमधु (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
सृष्टम्created
सृष्टम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootसृज् (धातु)
Formभूतकृदन्तः (क्त-प्रत्ययः), नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मणि/भावे (created)
स्वयंभुवाby the Self-born (Brahmā)
स्वयंभुवा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootस्वयंभू (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्
तेनtherefore/with that
तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्तिः, एकवचनम् (therefore/with that)
तत्that (honey)
तत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; संकेतार्थकं सर्वनाम (that)
शस्यतेis praised/recommended
शस्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootशंस् (धातु)
Formलट्-लकारः (वर्तमान), कर्मणि-प्रयोगः (passive), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
श्राद्धेin the śrāddha rite
श्राद्धे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्
पितॄणाम्of the ancestors
पितॄणाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, बहुवचनम्
तुष्टिदायकम्giving satisfaction
तुष्टिदायकम्:
Karta (Subject-Complement/विधेय)
TypeAdjective
Rootतुष्टि (प्रातिपदिक) + दायक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; उपपद-तत्पुरुषः (तुष्टिं ददाति इति)

Bhartṛyajña

Scene: Brahmā (Svayambhū) seated on a lotus, emanating the rasas of creation; from the flow of rasa arises a golden stream of honey, while a householder performs śrāddha with a small honey vessel placed near piṇḍas, and subtle Pitṛ figures appear satisfied in the background.

S
Svayambhū (Brahmā)
M
Madhu (honey)
P
Pitṛs

FAQs

Śrāddha is refined by auspicious substances; honey is celebrated as a dharmic offering that directly delights the pitṛs.

The verse focuses on śrāddha substance (madhu) rather than naming a particular tīrtha.

It recommends honey as a praised śrāddha offering for pitṛ-tuṣṭi (ancestral satisfaction).