Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 23

रोहिताश्व उवाच । अप्राप्तखड्गमांसस्य तथा वाध्रीणसस्य च । कथं श्राद्धं भवेद्विप्र पितॄणां तृप्तिका रकम्

rohitāśva uvāca | aprāptakhaḍgamāṃsasya tathā vādhrīṇasasya ca | kathaṃ śrāddhaṃ bhavedvipra pitṝṇāṃ tṛptikā rakam

Rohitāśva berkata: Jika daging khaḍga (badak) dan juga daging vādhrīṇasa tidak dapat diperoleh, maka wahai brāhmaṇa, bagaimana Śrāddha dapat dilakukan agar para leluhur beroleh kepuasan?

rohitāśvaḥRohitāśva
rohitāśvaḥ:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootrohitāśva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
uvācasaid
uvāca:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्
aprāptanot obtained/unavailable
aprāpta:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Roota+prāpta (प्रातिपदिक)
Formनञ्-पूर्वक क्त-प्रत्ययान्त (negated past participle), पुं/नपुंस-समर्थ; समासाङ्ग (in compound)
khaḍgarhinoceros
khaḍga:
Sambandha (Compound member/समासाङ्ग)
TypeNoun
Rootkhaḍga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्; समासाङ्ग (in khaḍgamāṃsasya)
māṃsasyaof (rhinoceros) meat
māṃsasya:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootmāṃsa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive), एकवचनम्; तत्पुरुष-समासः: खड्ग + मांस (‘meat of rhinoceros’)
tathālikewise
tathā:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (thus/likewise)
vādhrīṇasasyaof vādhrīṇasa (animal)
vādhrīṇasasya:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootvādhrīṇasa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (and)
kathamhow
katham:
Sambandha (Question/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootkatham (अव्यय)
Formप्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative adverb)
śrāddhamśrāddha rite
śrāddham:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootśrāddha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
bhavetwould be/should occur
bhavet:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√bhū (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्
vipraO brāhmaṇa
vipra:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootvipra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्
pitṝṇāmof the ancestors
pitṝṇām:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootpitṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्, षष्ठी-विभक्तिः, बहुवचनम्
tṛptikārakamcausing satisfaction
tṛptikārakam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Roottṛpti+kāraka (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, प्रथमा/द्वितीया-एकवचनम्; तत्पुरुष-समासः: तृप्ति + कारक (‘causing satisfaction’)

Rohitāśva

Listener: Mārkaṇḍeya

Scene: King Rohitāśva respectfully questions sage Mārkaṇḍeya about inability to procure rare meats; the sage listens calmly.

R
Rohitāśva
V
vipra (brāhmaṇa)
P
pitṛ (ancestors)

FAQs

Dharma is practical: when ideal materials are unavailable, one should seek scripturally approved alternatives rather than abandon the rite.

This is part of a Tīrthamāhātmya chapter, but the verse itself focuses on śrāddha procedure rather than a named tīrtha.

It raises the issue of availability of specific sanctioned meats and asks how to proceed with śrāddha to ensure Pitṛ satisfaction.

Read Skanda Purana in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App