Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 19

यदर्थेन महाराज पृष्टोस्माभिर्यतो भवान् । तस्मान्नो दक्षिणां देहि संदेहघ्नां तपोत्तम

yadarthena mahārāja pṛṣṭosmābhiryato bhavān | tasmānno dakṣiṇāṃ dehi saṃdehaghnāṃ tapottama

“Wahai Maharaja, kerana tujuan inilah kami menyoal tuanku. Maka kurniakanlah kepada kami suatu dakṣiṇā yang memusnahkan keraguan, wahai yang terbaik dalam tapa.”

यदर्थेनfor which purpose
यदर्थेन:
Hetu/Reason (हेतु)
TypeNoun
Rootयद् + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; यदर्थः तेन (षष्ठी-तत्पुरुष/सम्बन्ध)
महाराजO great king
महाराज:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहा + राजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, संबोधन (8th), एकवचन
पृष्टः(you were) asked
पृष्टः:
Karta-predicate (विधेय)
TypeVerb
Rootप्र + छद्/पृच्छ् (धातु) → पृष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मणि भावः
अस्माभिःby us
अस्माभिः:
Kartr (agent in passive)/Karana (कर्ता-तृतीया)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd), बहुवचन
यतःsince, because
यतः:
Hetu/Reason (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootयतस् (अव्यय)
Formअव्यय; हेत्वर्थक
भवान्you (honorific)
भवान्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; आदरार्थक सर्वनाम
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu/Reason (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्यय; ‘अतः/तस्मात्’ (ablatival adverb)
नःto us
नः:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी (4th), बहुवचन (enclitic)
दक्षिणाम्a priestly fee, gift
दक्षिणाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदक्षिणा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
देहिgive
देहि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थे), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
संदेहघ्नाम्that destroys doubt
संदेहघ्नाम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसंदेह + घ्न (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘दक्षिणाम्’ इति विशेषण; संदेहं हन्ति इति (उपपद-तत्पुरुष)
तपोत्तमO best of ascetics
तपोत्तम:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootतपस् + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, संबोधन (8th), एकवचन

Brāhmaṇas

Scene: Brāhmaṇas respectfully requesting from the king not wealth but a doubt-destroying dakṣiṇā—symbolized as a scroll of dharma or a lamp of knowledge.

B
Brāhmaṇas
K
King (Mahārāja)

FAQs

The highest ‘dakṣiṇā’ is not wealth but knowledge that removes doubt and establishes dharma.

The verse belongs to a Tīrthamāhātmya context, but this line alone does not identify the tīrtha by name.

It redefines dakṣiṇā as a request for doubt-destroying guidance (upadeśa), rather than material payment.