Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 39

तस्मात्तपः करिष्यामि यदसाध्यं सुरैरपि । स्वपुत्रं स्वे पदे धृत्वा ततश्चक्रे तपो महत्

tasmāttapaḥ kariṣyāmi yadasādhyaṃ surairapi | svaputraṃ sve pade dhṛtvā tataścakre tapo mahat

“Oleh itu aku akan melakukan tapa—yang bahkan para dewa pun sukar mencapainya.” Setelah menempatkan puteranya sendiri pada kedudukannya, lalu dia pun menjalankan tapa yang agung.

तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतस्मात्-इत्यव्ययप्रयोगः (हेतौ/तस्मादर्थे) — 'therefore/from that reason'
तपःausterity
तपः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन — 'austerity'
करिष्यामिI shall perform
करिष्यामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलृट् (भविष्यत्), परस्मैपद, उत्तमपुरुष, एकवचन — 'I shall do'
यत्that which
यत्:
Karma (Correlative object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — सम्बन्धसूचक 'that which'
असाध्यम्unattainable
असाध्यम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअसाध्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — विशेषणम् (यत्)
सुरैःby the gods
सुरैः:
Karana (Agent-like instrument/करण)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन — 'by the gods'
अपिeven
अपि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (निपात) — 'even'
स्वपुत्रम्his own son
स्वपुत्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्वपुत्र (प्रातिपदिक: स्व + पुत्र)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन — 'own son'
स्वेin his own
स्वे:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन — विशेषणम् (पदे)
पदेin (his) place/status
पदे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन — 'in (his) position/state'
धृत्वाhaving placed
धृत्वा:
Kriya (Gerund/पूर्वक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootधृ (धातु) → धृत्वा (क्त्वान्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय — 'having placed/holding'
ततःthen
ततः:
Sambandha (Sequence/अनुक्रम)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (अनन्तरार्थक) — 'then'
चक्रेperformed
चक्रे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/परिपूर्ण), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन — 'did/performed'
तपःausterity
तपः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
महत्great
महत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन — विशेषणम् (तपः)

Narrator (with embedded resolve of Viśvāmitra)

Scene: A ruler/householder ceremonially places his son on the seat of authority, then turns away toward the forest with staff and waterpot, signaling the start of ‘mahat tapas’.

V
Viśvāmitra
S
surāḥ (gods)
S
son (sva-putra)

FAQs

True pursuit of spiritual elevation requires sacrifice, responsibility, and sustained austerity.

The verse does not name a tīrtha; it narrates the preparatory act leading into sacred practice.

Tapas (austerity) is the prescribed practice in principle, without a specific vrata-method described.