Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 16

तदर्थं शरदश्चांते शुभर्त्तौ ब्राह्मणोत्तमाः । चातुश्चरणसंपन्नाः संस्थाप्याः षोडशैव तु

tadarthaṃ śaradaścāṃte śubharttau brāhmaṇottamāḥ | cātuścaraṇasaṃpannāḥ saṃsthāpyāḥ ṣoḍaśaiva tu

Oleh itu, pada waktu yang mujur di penghujung musim luruh, hendaklah dilantik secara rasmi enam belas Brāhmaṇa yang unggul—sempurna dengan “empat kaki” (ilmu Veda dan tata laku benar)—untuk duduk bagi upacara ini.

तदर्थम्for that purpose
तदर्थम्:
Purpose adjunct (प्रयोजन)
TypeIndeclinable
Rootतदर्थ (प्रातिपदिक: तत् + अर्थ)
Formअव्ययीभाव-प्रयोग (accusative used adverbially) ‘तस्य अर्थम्’ इति षष्ठी-तत्पुरुषः; अर्थे ‘for that purpose’
शरदःof autumn
शरदः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootशरद् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; ‘शरदः अन्ते’ = at the end of autumn
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
अन्तेat the end
अन्ते:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; कालाधिकरणे
शुभर्त्तौin the auspicious season
शुभर्त्तौ:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootशुभर्तु (प्रातिपदिक: शुभ + ऋतु)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; ‘शुभः ऋतुः’ इति कर्मधारयः; कालाधिकरणे
ब्राह्मणोत्तमाःexcellent Brahmins
ब्राह्मणोत्तमाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्राह्मणोत्तम (प्रातिपदिक: ब्राह्मण + उत्तम)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; ‘उत्तमाः ब्राह्मणाः’ इति कर्मधारयः
चातुश्चरणसंपन्नाःendowed with four qualifications/quarters
चातुश्चरणसंपन्नाः:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootचातुः-चरण-संपन्न (प्रातिपदिक: चातुः + चरण + संपन्न)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘चातुःचरणैः संपन्नाः’ (having four ‘caraṇa’/quarters—i.e., fully qualified)
संस्थाप्याःshould be स्थापित/installed
संस्थाप्याः:
Predicate (Vidhi/विधेय)
TypeAdjective
Rootसम्+स्था (धातु) → संस्थाप्य (कृदन्त)
Formतव्यत्-प्रत्ययान्त (gerundive), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विधेय-विशेषणम्—‘to be installed/appointed’
षोडशsixteen
षोडश:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootषोडश (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक, पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (ब्राह्मणोत्तमाः इत्यस्य विशेषणम्)
एवindeed/only
एव:
Emphasis (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय (emphatic particle)
तुbut/indeed
तु:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अन्वयबोधक निपात (contrastive particle)

Skanda (deduced from Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya instructional style; common Skanda→listener framing)

Tirtha: Garttā-tīrtha (contextual)

Type: kshetra

Scene: Sixteen brāhmaṇas are ceremonially appointed and seated in an orderly arrangement at a tīrtha pavilion during late autumn; ritual vessels, darbha, and manuscripts indicate Vedic completeness.

B
Brāhmaṇa
Ś
Śarad (autumn)

FAQs

Sacred rites at a tīrtha should be performed with proper timing and with qualified, disciplined Brāhmaṇas so that the act becomes dharma-filled and merit-bearing.

The surrounding verses indicate Garttā-tīrtha (Garttātīrtha) as the focal sacred site in this adhyāya.

Install/seat sixteen well-qualified Brāhmaṇas at an auspicious time at the end of autumn for the intended tīrtha-rite.