Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 1

विश्वामित्र उवाच । ततः प्रभाते संजाते प्रोद्गते रविमण्डले । सा चापि दुहिता तस्य दीक्षितस्य महात्मनः

viśvāmitra uvāca | tataḥ prabhāte saṃjāte prodgate ravimaṇḍale | sā cāpi duhitā tasya dīkṣitasya mahātmanaḥ

Viśvāmitra berkata: Kemudian, tatkala fajar menyingsing dan cakera Surya telah terbit, puteri beliau juga—puteri kepada insan agung yang telah menerima dīkṣā (penyucian)—pun hadir.

viśvāmitraḥViśvāmitra
viśvāmitraḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootviśvāmitra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
uvācasaid
uvāca:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
tataḥthen
tataḥ:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअव्यय; क्रमवाचक
prabhāteat dawn
prabhāte:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootprabhāta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; ‘at dawn’
saṃjātewhen (it) had arisen/occurred
saṃjāte:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootsaṃ-jan (धातु) → saṃjāta (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त; सप्तमी-absolute सह prabhāte
prodgatewhen (it) had risen
prodgate:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootpra-ud-gam (धातु) → prodgata (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त; सप्तमी-absolute सह ravimaṇḍale
ravi-maṇḍalein the sun-disc
ravi-maṇḍale:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootravi (प्रातिपदिक) + maṇḍala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः — ‘in the sun’s orb’
she
:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; सर्वनाम
caand
ca:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय (conjunction)
apialso
api:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय; अपि = ‘also/even’ (particle)
duhitādaughter
duhitā:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootduhitṛ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
tasyaof him
tasya:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; सर्वनाम
dīkṣitasyaof the initiated (man)
dīkṣitasya:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootdīkṣita (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
mahātmanaḥof the great-souled one
mahātmanaḥ:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootmahātman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन

Viśvāmitra

Scene: Viśvāmitra as narrator at sunrise: the sun’s disc emerging, a calm hermitage or ritual enclosure, the dīkṣita mahātmā nearby, and his daughter entering the scene—setting the stage for the next event.

V
Viśvāmitra
S
Sūrya
D
dīkṣita

FAQs

Sacred narratives align moral turning points with auspicious time (sunrise) and dīkṣā, highlighting renewal and ritual gravity.

The verse continues the Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya; this line itself does not specify the tīrtha’s name.

Dīkṣā (consecration/ritual initiation) is referenced as the status of the mahātmā.