Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 17

किमद्य वत्स दूरे त्वमुपविष्टस्तु दैन्यधृक् । एहि मे संनिधौ ब्रूहि पराभूतोऽसि केन वा

kimadya vatsa dūre tvamupaviṣṭastu dainyadhṛk | ehi me saṃnidhau brūhi parābhūto'si kena vā

“Apakah halnya hari ini, wahai anak? Mengapa engkau duduk jauh dengan hati yang begitu dukacita? Datanglah dekat kepadaku dan katakan—oleh siapakah engkau dihina?”

किम्what
किम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; प्रश्नवाचक
अद्यtoday/now
अद्य:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (today/now)
वत्सdear child
वत्स:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवत्स (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
दूरेfar away
दूरे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootदूर (प्रातिपदिक)
Formअव्ययप्राय-प्रयोग (locative used adverbially: at a distance)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुषार्थे द्वितीयपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा, एकवचन
उपविष्टःseated
उपविष्टः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootउप + विश् (धातु)
Formकृदन्त—क्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘seated’
तुindeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय—particle
दैन्य-धृक्bearing dejection
दैन्य-धृक्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदैन्य (प्रातिपदिक) + धृ (धातु) → धृक् (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (दैन्यं धत्ते इति)
एहिcome
एहि:
Kriyā (मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Rootइ (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
मेto me / my
मे:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी-एकवचन (Genitive/Dative enclitic)
संनिधौin (my) presence, near
संनिधौ:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसंनिधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
ब्रूहिtell, speak
ब्रूहि:
Kriyā (मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
पराभूतःhumiliated/defeated
पराभूतः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootपर + भू (धातु)
Formकृदन्त—क्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘defeated/insulted’
असिare
असि:
Kriyā (मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
केनby whom
केन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; प्रश्नवाचक
वाor
वा:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्यय (particle: or/indeed)

Upādhyāya (teacher)

Scene: The guru beckons the disciple closer, speaking with paternal tenderness; the disciple hesitates at the edge of the sacred space.

U
upādhyāya (teacher)
V
vatsa (disciple/child)

FAQs

Dharma is restored through honest disclosure before a competent guide (guru), which opens the path to correction and purification.

No tīrtha is named in this verse; it frames the guru-disciple exchange within a broader māhātmya.

None; it initiates inquiry that will lead to expiatory guidance.