Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 30

स पंक्तिदूषकः पापान्नागरो न भवेदिह । तस्मान्नाहं प्रदास्यामि कथंचिन्निजकन्यकाम् । अन्यस्मै नागरं मुक्त्वा निश्चयोऽयं मया कृतः

sa paṃktidūṣakaḥ pāpānnāgaro na bhavediha | tasmānnāhaṃ pradāsyāmi kathaṃcinnijakanyakām | anyasmai nāgaraṃ muktvā niścayo'yaṃ mayā kṛtaḥ

Dia menjadi pendosa, seorang “pencemar barisan jamuan”, dan di sini tidak lagi dianggap sebagai Nāgara sejati. Oleh itu aku tidak akan, dengan apa jua cara, mengahwinkan anak perempuanku kepada yang lain dengan meninggalkan padanan Nāgara; inilah tekad yang telah kutetapkan.

saḥhe
saḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम
paṃkti-dūṣakaḥdefiler of the (dining) row
paṃkti-dūṣakaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootpaṃkti (प्रातिपदिक) + dūṣaka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; तत्पुरुष-समासः (पंक्तिं दूषयति इति)
pāpātfrom sin/through sin
pāpāt:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootpāpa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, पञ्चमी-विभक्तिः (5th/Ablative), एकवचनम्
nāgaraḥa Nāgara
nāgaraḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootnāgara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
nanot
na:
Pratishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेध-अव्ययम्
bhavetwould be/become
bhavet:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
ihahere
iha:
Desha-adhikarana (Locative sense/देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootiha (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्ययम् (adverb of place)
tasmāttherefore/from that
tasmāt:
Hetu (Reason/हेतु)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः (5th/Ablative), एकवचनम्; सर्वनाम
nanot
na:
Pratishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेध-अव्ययम्
ahamI
aham:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउभयलिङ्ग-प्रयोगः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम
pradāsyāmiI will give
pradāsyāmi:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootpra + dā (धातु)
Formलृट्-लकारः (Simple Future), परस्मैपदम्, उत्तमपुरुषः (1st), एकवचनम्
kathaṃcitin any way/ever
kathaṃcit:
Kriya-visheshana (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootkathaṃcit (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्ययम् (adverb: in any way)
nija-kanyakāmmy own daughter
nija-kanyakām:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootnija (प्रातिपदिक) + kanyakā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गम्, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मधारय-समासः (निजा कanyakā)
anyasmaito another
anyasmai:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootanya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्, चतुर्थी-विभक्तिः, एकवचनम्
nāgarama Nāgara (person)
nāgaram:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootnāgara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
muktvāhaving left
muktvā:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootmuc (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त-अव्ययकृदन्तः (gerund)
niścayaḥdecision
niścayaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootniścaya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
ayamthis
ayam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम
mayāby me
mayā:
Karana (Agent in passive/कर्तृकरण)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउभयलिङ्ग-प्रयोगः, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम
kṛtaḥmade
kṛtaḥ:
Kriya (Predicative/क्रिया-भाव)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु) + kta (कृत्)
Formक्त-प्रत्ययान्त-कृदन्तः (past participle), पुंलिङ्गम्, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विधेय-विशेषणम् (niścayaḥ)

Chāndogya

Listener: Community/king’s circle (contextual)

Scene: A stern declaration by a Nāgara elder: violating the match rule makes one a paṅkti-dūṣaka; the speaker raises a hand in oath, with community members reacting—some shocked, some approving.

C
Chāndogya
N
Nāgara
P
paṃktidūṣaka

FAQs

A dhārmic resolve is portrayed as binding; integrity to one’s declared rule is treated as a form of righteousness.

Indirectly part of the Hāṭakeśvara-kṣetra Māhātmya narrative frame in Nāgarakhaṇḍa.

None; the verse centers on a social-dharma prohibition and a personal vow regarding marriage.