Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 51

Devanagari script

तस्माद्वरय भद्रं ते यं वरं मनसि स्थितम् । सर्वं तेऽहं प्रदास्यामि यद्यपि स्यात्सुदुर्लभम्

Transliteration

tasmādvaraya bhadraṃ te yaṃ varaṃ manasi sthitam | sarvaṃ te'haṃ pradāsyāmi yadyapi syātsudurlabham

Translation

Maka, pilihlah suatu anugerah—semoga sejahtera bagimu—apa jua anugerah yang tersimpan dalam hatimu. Aku akan mengurniakan semuanya kepadamu, walaupun amat sukar diperoleh.

Word by Word

• तस्मात्: therefore
• तस्मात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसक, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; हेत्वर्थे अव्ययीभाव-प्राय प्रयोगः (‘therefore’)

• वरय: choose (a boon)
• वरय: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √वृ (धातु)
• Form: लोट् (Imperative/आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन; परस्मैपद

• भद्रम्: good fortune, auspiciousness
• भद्रम्: Prayojana (Benedictive/आशीः)
• Type: Noun
• Root: भद्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; आशीर्वादार्थक प्रयोगः (‘good be…’)

• ते: for you
• ते: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; ‘to/for you’ अर्थे दत्तिवत् प्रयोगः

• यम्: which
• यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; सम्बन्धक सर्वनाम

• वरम्: boon
• वरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

• मनसि: in (your) mind
• मनसि: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मनस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन

• स्थितम्: situated, present
• स्थितम्: Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: √स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; ‘वरम्’ इत्यस्य विशेषणम्

• सर्वम्: everything
• सर्वम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

• ते: to you
• ते: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचन (enclitic ‘te’); सम्प्रदानार्थे

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; सर्वनाम

• प्रदास्यामि: will grant
• प्रदास्यामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-√दा (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future/भविष्यत्), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

• यद्यपि: even if
• यद्यपि: Sambandha (Concessive connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यदि + अपि (अव्यय-द्वय)
• Form: अव्यय; अव्ययीभाव-प्राय समुच्चयः (concessive: ‘even if’)

• स्यात्: should be, may be
• स्यात्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √अस् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative/विधिलिङ्), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

• सुदुर्लभम्: very difficult to obtain
• सुदुर्लभम्: Karma-predicative (Predicate adjective/विशेष्य-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सु + दुर्लभ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः: ‘अत्यन्तं दुर्लभम्’

Speaker

Brahmā

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Brahmā, benevolent and radiant, extends a gesture of boon-giving toward Indra; the surrounding devas watch in reverent silence, the tīrtha waters glinting nearby.

Characters & Entities

• Brahmā
• Indra (implied addressee)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Merit earned through service and purity ripens into divine grace; boons are framed as rewards for dharmic conduct.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The tīrtha setting of Nāgara Khaṇḍa, Tīrtha-māhātmya (Adhyāya 190), where sacred acts lead to varadāna (boon-bestowal).

What ritualistic prescription is mentioned?

No new rite; it introduces varadāna—granting of a boon as the fruit of prior ritual conduct.