Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 58

Devanagari script

तासां कोलाहलं श्रुत्वा ब्रह्मविष्णुपुरःसराः । विस्मयं परमं प्राप्ताः सर्वे देवाः सवासवाः

Transliteration

tāsāṃ kolāhalaṃ śrutvā brahmaviṣṇupuraḥsarāḥ | vismayaṃ paramaṃ prāptāḥ sarve devāḥ savāsavāḥ

Translation

Mendengar hiruk-pikuk besar mereka, semua dewa—dipimpin oleh Brahmā dan Viṣṇu, bersama Indra—diliputi kehairanan yang tertinggi.

Word by Word

• तासाम्: of them
• तासाम्: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे षष्ठी-विभक्तिः, बहुवचनम् (genitive)

• कोलाहलम्: uproar
• कोलाहलम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: कोलाहल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम् (object)

• श्रुत्वा: having heard
• श्रुत्वा: Purvakala (पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: √श्रु (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund/absolutive) — 'having heard'

• ब्रह्मविष्णुपुरःसराः: (the gods) led by Brahmā and Viṣṇu
• ब्रह्मविष्णुपुरःसराः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + विष्णु (प्रातिपदिक) + पुरःसर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; तत्पुरुषः (ब्रह्म-विष्णू पुरःसरौ यस्य/येषां ते) — 'with Brahmā and Viṣṇu in front/leading'

• विस्मयम्: astonishment
• विस्मयम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: विस्मय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• परमम्: great
• परमम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (विस्मयम्)

• प्राप्ताः: attained
• प्राप्ताः: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्राप्त (कृदन्त/प्रातिपदिक; √प्राप् (धातु) + क्त)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; क्त-प्रत्ययान्त — 'having attained/reached' (finite sense with omitted 'अभवन्')

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम् (देवाः)

• देवाः: gods
• देवाः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्

• सवासवाः: together with Indra (Vāsava)
• सवासवाः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: स (उपसर्ग/सह-अर्थ) + वासव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; 'सह वासवैः/इन्द्रैः' अर्थे बहुव्रीह्यर्थक-विशेषणवत् प्रयोगः

Speaker

Unclear from snippet (deduced: Purāṇic narrator)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Brahmā and Viṣṇu at the forefront of a deva assembly, Indra nearby, all turning toward a roaring festive sound-wave; expressions of astonishment, garments and crowns subtly lifted by the sonic/wind force.

Characters & Entities

• Brahmā
• Viṣṇu
• Indra (Vāsava)
• Devas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A sacred place’s power can be so manifest that even the highest devas respond with awe—affirming the objective, cosmic stature of tīrtha-māhātmya.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The chapter’s holy kṣetra is being described; the verse itself does not supply a distinct place-name.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it narrates the devas’ reaction to the divine commotion.