Home›Skanda Purana›Nagara Khanda›Tirtha Mahatmya›Adhyaya 187›Shloka 25
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 25

Devanagari script

ब्रह्मोवाच । प्रायश्चित्तं करिष्येऽहं यज्ञस्यास्य प्रसिद्धये । दक्षिणा गौर्यथोक्ता च कृत्वा होमं विधानतः । त्वमस्य राक्षसं भावं हरस्व मम वाक्यतः

Transliteration

brahmovāca | prāyaścittaṃ kariṣye'haṃ yajñasyāsya prasiddhaye | dakṣiṇā gauryathoktā ca kṛtvā homaṃ vidhānataḥ | tvamasya rākṣasaṃ bhāvaṃ harasva mama vākyataḥ

Translation

Brahmā bersabda: “Demi memastikan yajña ini mencapai kejayaan dan kemasyhuran, aku akan melaksanakan prāyaścitta yang ditetapkan. Dan setelah memberikan dakṣiṇā kepada Dewi Gaurī sebagaimana diperintahkan, serta menyempurnakan homa menurut tatacara, engkau—atas perintahku—hendaklah menyingkirkan sifat rākṣasa itu daripadanya.”

Word by Word
ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Nominative singular
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; ‘said’
प्रायश्चित्तम्expiation
प्रायश्चित्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रायश्चित्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Accusative singular
करिष्येI will perform
करिष्ये:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलृट्-लकार (भविष्यत्/Future), उत्तमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद; ‘I will do’
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Nominative singular
यज्ञस्यof the sacrifice
यज्ञस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; Genitive singular
अस्यof this
अस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; Genitive singular (of this)
प्रसिद्धयेfor the successful completion / renown
प्रसिद्धये:
Sampradana (Purpose/Dative/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootप्रसिद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; Dative singular (for success/renown)
दक्षिणाthe sacrificial fee
दक्षिणा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदक्षिणा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Nominative singular
गौर्याby Gaurī
गौर्या:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootगौरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; Instrumental singular (by/through Gaurī)
यथाas
यथा:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formउपमान/प्रकारवाचक-अव्यय (as/according as)
उक्ताas stated
उक्ता:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeVerb
Root√वच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘said/declared’ (agreeing with दक्षिणा)
चand
च:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
कृत्वाhaving done
कृत्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Root√कृ (धातु) + त्वा (क्त्वा)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund), ‘having done’
होमम्homa (fire-offering)
होमम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootहोम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Accusative singular
विधानतःaccording to the prescribed procedure
विधानतः:
Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootविधान (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त-अव्यय (ablatival adverb) ‘according to rule’
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Nominative singular
अस्यof this
अस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; Genitive singular
राक्षसम्demonic
राक्षसम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootराक्षस (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Accusative singular (qualifying भावम्)
भावम्state / nature
भावम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभाव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Accusative singular
हरस्वremove
हरस्व:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√हृ (धातु)
Formलोट्-लकार (आज्ञार्थ/Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; ‘remove/take away’
ममmy
मम:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; Genitive singular
वाक्यतःby my command / on my word
वाक्यतः:
Hetu (Cause/Reason/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त-अव्यय (ablatival adverb) ‘from/according to (my) word’
Speaker

Brahmā

Skanda Dialogue

Listener: A commanding addressee tasked to remove rākṣasa-bhāva (contextually the empowered agent/being addressed by Brahmā)

Visual Art Cues

Scene: Brahmā, seated on a lotus, instructs that expiation be done, dakṣiṇā offered to Gaurī, and homa completed; he commands the removal of a rākṣasa-nature from a being.

Characters & Entities
B
Brahmā
G
Gaurī

FAQs

Purāṇic dharma emphasizes that ritual power must be paired with expiation (prāyaścitta), correct procedure (vidhi), and rightful giving (dakṣiṇā) to restore harmony and purity.

The verse occurs within the Nāgara-khaṇḍa’s Tīrtha-māhātmya context; the immediate passage focuses on ritual rectification tied to the sacred geography around Nāgara/Camatkārapura rather than naming a separate pan-Indian tirtha in this line.

Prāyaścitta (atonement), proper homa (fire-offering) according to vidhi, and giving dakṣiṇā—specifically as instructed for Gaurī.

←Previous Verse
Next Verse→