Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 9

प्रवर्ग्ये जायमाने च तत्राश्चर्यमभून्महत् । जाल्मरूपधरः कश्चिद्दिग्वासा विकृताननः

pravargye jāyamāne ca tatrāścaryamabhūnmahat | jālmarūpadharaḥ kaściddigvāsā vikṛtānanaḥ

Tatkala upacara pravargya sedang dijalankan, berlakulah suatu keajaiban besar di sana: muncul seseorang dalam rupa seorang durjana—telanjang menghadap segala arah, dengan wajah yang herot.

प्रवर्ग्येin the pravargya rite
प्रवर्ग्ये:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootप्रवर्ग्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (कर्मनाम), सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
जायमानेwhile (it was) arising/being performed
जायमाने:
Adhikarana (Circumstance/अधिकरण)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formशानच्-प्रत्ययान्त वर्तमानकाले कृदन्त (वर्तमान-कर्तरि), सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; (प्रवर्ग्ये इति सह सति-सप्तमी)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपातः
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-क्रियाविशेषणम्
आश्चर्यम्a wonder, marvel
आश्चर्यम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootआश्चर्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अभूत्occurred, came to be
अभूत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलुङ् (अद्यतनभूत/Aorist), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्; उपसर्गः अभि
महत्great
महत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (आश्चर्यम् इति)
जाल्मरूपधरःone bearing a vile/low form
जाल्मरूपधरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootजाल्म-रूप-धर (प्रातिपदिक; जाल्म + रूप + धर)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः उपपद-तत्पुरुषः (रूपं धरति इति)
कश्चित्someone, a certain (person)
कश्चित्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; अनिश्चितार्थक-सर्वनाम
दिग्वासाःsky-clad (naked)
दिग्वासाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदिक्-वासस् (प्रातिपदिक; दिक् + वासस्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः (यस्य वासांसि दिशः सः = naked)
विकृताननःone with a distorted face
विकृताननः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविकृत-आनन (प्रातिपदिक; विकृत + आनन)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः (विकृतम् आननं यस्य सः)

Narrator (contextual Purāṇic narration within Nāgara Khaṇḍa)

Type: kshetra

Scene: At the height of the pravargya rite, a startling naked wanderer with a distorted face suddenly appears at the edge of the sacrificial space, disrupting the ordered ritual geometry.

P
pravargya
J
Jālma
Y
yajña

FAQs

Sacred rites may be tested by sudden disturbances; discernment and steadfastness protect dharma.

The line is set within a Tīrthamāhātmya narrative frame, but it does not itself identify a named tīrtha.

The pravargya rite is referenced as the ongoing sacrificial procedure during which the event occurs.