Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 5

हाटकेश्वर संज्ञं तु पूर्वमासीद्द्विजोत्तमाः । तत्क्षेत्रं प्रथितं लोके सर्वपातकनाशनम्

hāṭakeśvara saṃjñaṃ tu pūrvamāsīddvijottamāḥ | tatkṣetraṃ prathitaṃ loke sarvapātakanāśanam

Wahai yang terbaik di antara kaum dwija, dahulu ia bernama Hāṭakeśvara; kawasan suci itu termasyhur di dunia sebagai pemusnah segala dosa.

हाटकेश्वरHāṭakeśvara (Lord of Hāṭaka)
हाटकेश्वर:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहाटक (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; समासः तत्पुरुष (हाटकस्य ईश्वरः)
संज्ञम्named/called
संज्ञम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसंज्ञा (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/प्रथमा or 2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषण—‘named/called’
तुbut/indeed
तु:
None
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अन्वय-अव्यय (particle: but/indeed)
पूर्वम्formerly/previously
पूर्वम्:
None
TypeIndeclinable
Rootपूर्व (प्रातिपदिक/अव्ययीभावार्थे)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
आसीत्was
आसीत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
द्विजोत्तमाःO best of Brahmins
द्विजोत्तमाः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक) + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), बहुवचन; समासः तत्पुरुष (द्विजानाम् उत्तमाः)
तत्क्षेत्रम्that sacred field/region
तत्क्षेत्रम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + क्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/प्रथमा or 2nd/द्वितीया), एकवचन; समासः कर्मधारय/तत्पुरुष (तत् क्षेत्रम्)
प्रथितम्renowned
प्रथितम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Root√प्रथ् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle)
लोकेin the world
लोके:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; अधिकरण
सर्वपातकनाशनम्destroyer of all sins
सर्वपातकनाशनम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + पातक (प्रातिपदिक) + नाशन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः तत्पुरुष (सर्वेषां पातकानां नाशनम्)

Sūta (Lomaharṣaṇa)

Tirtha: Hāṭakeśvara-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Brāhmaṇas/ṛṣis

Scene: A venerable Śiva-kṣetra with an ancient liṅga; an inscription or oral proclamation that the place was once called Hāṭakeśvara; pilgrims receiving the promise of sin-destruction.

H
Hāṭakeśvara
K
kṣetra

FAQs

A kṣetra sanctified by divine presence becomes a universal remedy for pāpa; fame here signals enduring spiritual efficacy.

The kṣetra formerly known as Hāṭakeśvara, praised as sarva-pātaka-nāśana.

No explicit rite; the implied practice is tīrtha-yātrā (pilgrimage) to the kṣetra for purification.