Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 9
Devanagari script
अथ ते ब्राह्मणाः सर्वे जग्मुः स्वंस्वं निवेशनम् । चंडशर्मा स चोद्विग्नः पुष्पपार्श्वं तदा गतः
Transliteration
atha te brāhmaṇāḥ sarve jagmuḥ svaṃsvaṃ niveśanam | caṃḍaśarmā sa codvignaḥ puṣpapārśvaṃ tadā gataḥ
Translation
Kemudian semua brāhmaṇa pun pulang ke kediaman masing-masing; dan Caṇḍaśarmā, dengan hati gelisah, pada waktu itu pergi mendekati Puṣpa.
Word by Word
अथthen
अथ:
Sambandha (Sequence/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय (अनन्तरार्थक: ‘then’)
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘they’
ब्राह्मणाःBrahmins
ब्राह्मणाः:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
सर्वेall
सर्वे:
Karta (Subject qualifier/कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (qualifies ब्राह्मणाः)
जग्मुःwent
जग्मुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
स्वम्own
स्वम्:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (with next: ‘one’s own’)
स्वम्(each) own
स्वम्:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; पुनरुक्ति (distributive: ‘each his own’)
निवेशनम्dwelling/house
निवेशनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनिवेशन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
चण्डशर्माCaṇḍaśarmā
चण्डशर्मा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootचण्ड + शर्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय (proper name): ‘Caṇḍa-śarmā’
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय)
उद्विग्नःagitated/anxious
उद्विग्नः:
Karta (Predicate of subject/कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootउद्विग्न (कृदन्त; उद् + √विज्/√विज् ‘to tremble/be agitated’)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
पुष्पपार्श्वम्to Puṣpa’s side/near Puṣpa
पुष्पपार्श्वम्:
Karma (Goal as object with गम्/कर्म)
TypeNoun
Rootपुष्प + पार्श्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: पुष्पस्य पार्श्वम् (‘near Puṣpa’)
तदाthen
तदा:
Adhikarana (Temporal locus/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय (कालवाचक: ‘then/at that time’)
गतःwent
गतः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगत (कृदन्त; √गम्)
Formभूतकृदन्त (क्त) used predicatively, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘gone’ (finite sense)
Speaker
Narrator (contextual; speaker not explicit in this verse)
Characters & Entities
C
CaṇḍaśarmāP
PuṣpaFAQs
When social-ritual consequences arise, one seeks counsel and remedy rather than persisting in despair.
The immediate verse is narrative and does not specify a named tīrtha, though it remains within the Tīrthamāhātmya setting.
None directly; it sets up the approach to Puṣpa for guidance and resolution.