Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 5

Devanagari script

यद्यहं तव वार्तां च सर्वां कपटसंभवाम् । कथयामि द्वितीयस्य तत्ते पादौ स्पृशाम्यहम्

Transliteration

yadyahaṃ tava vārtāṃ ca sarvāṃ kapaṭasaṃbhavām | kathayāmi dvitīyasya tatte pādau spṛśāmyaham

Translation

“Jika aku menceritakan kepadamu seluruh kisah tipu dayamu—segala yang lahir daripada helah—maka pada saat itu juga aku akan menyentuh kedua kakimu.”

Word by Word

• यदि: if
• यदि: Sambandha (Conditional linker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यदि (अव्यय)
• Form: अव्यय, शर्तार्थक (if)

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• तव: your
• तव: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन

• वार्ताम्: account; story
• वार्ताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वार्ता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय, समुच्चयार्थक (and)

• सर्वाम्: entire; all
• सर्वाम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण

• कपटसंभवाम्: born of deceit
• कपटसंभवाम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कपट + सम्भव (प्रातिपदिकौ)
• Form: तत्पुरुष-समास (arising from deceit); स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (वार्ताम्)

• कथयामि: I tell; I narrate
• कथयामि: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √कथ् (धातु) (णिच्) → कथय (धातु-प्रयोग)
• Form: लट्-लकार (Present), उत्तम-पुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद

• द्वितीयस्य: of the second (day/occasion)
• द्वितीयस्य: Adhikarana (Time—implicit/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: द्वितीय (प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन; (द्वितीयस्य [दिनस्य/अवसरस्य]—अध्याहार)

• तत्: then that
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• ते: your
• ते: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन

• पादौ: feet
• पादौ: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), द्विवचन (Dual)

• स्पृशामि: I touch
• स्पृशामि: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √स्पृश् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), उत्तम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (पुनरुक्त-प्रयोगः बलार्थम्)

Speaker

Unspecified interlocutor (within Sūta’s narrated dialogue)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: The male figure whose feet will be touched

Visual Art Cues

Scene: A penitent speaker prepares to reveal a full account of deception and, in the same breath, vows to touch the other’s feet—gesture of surrender and seeking pardon.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Truth is asserted as higher than appearances; once the hidden reality is spoken, reverence is offered—linking सत्य (truth) with विनय (humility).

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

This verse does not name a site; it advances the moral drama within the Tīrthamāhātmya narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

No formal rite; touching the feet indicates respectful submission and acknowledgment.