Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 35

मणिभद्र उवाच । तदागच्छ मया सार्धं सांप्रतं मम मंदिरम् । विशेषात्तव दास्यामि भोजनं दक्षिणान्वितम्

maṇibhadra uvāca | tadāgaccha mayā sārdhaṃ sāṃprataṃ mama maṃdiram | viśeṣāttava dāsyāmi bhojanaṃ dakṣiṇānvitam

Maṇibhadra berkata: “Kalau begitu, marilah bersamaku sekarang ke rumahku. Aku akan menghidangkan kepadamu jamuan istimewa, beserta dakṣiṇā (pemberian kehormatan) yang wajar.”

मणिभद्रःMaṇibhadra
मणिभद्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमणिभद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
तदाthen
तदा:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
आगच्छcome
आगच्छ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-गम् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
मयाby me / with me
मया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)
सार्धम्together (with)
सार्धम्:
Sahartha (Accompaniment/सहार्थ)
TypeIndeclinable
Rootसार्धम् (अव्यय)
Formसह-अर्थक-अव्यय (indeclinable meaning 'together with')
सांप्रतम्now, at present
सांप्रतम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसांप्रतम् (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
ममmy
मम:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular)
मन्दिरम्house, abode
मन्दिरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमन्दिर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
विशेषात्especially
विशेषात्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootविशेष (प्रातिपदिक)
Formपञ्चमी-एकवचन-रूपेण प्रयुक्तम् (ablative-form used adverbially: 'especially')
तवto you / for you
तव:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular)
दास्यामिI will give
दास्यामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), उत्तम-पुरुष (1st person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
भोजनम्meal, food
भोजनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभोजन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
दक्षिणा-अन्वितम्accompanied by a gift/fee (dakṣiṇā)
दक्षिणा-अन्वितम्:
Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootदक्षिणा (प्रातिपदिक) + अन्वित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √इ/अन्वि)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); विशेषणम् (adjective) भोजनम्-विशेषणम्

Maṇibhadra

Listener: (the brāhmaṇa addressed; contextually Puṣpa is involved in the episode)

Scene: Maṇibhadra, with courteous gesture, invites the brāhmaṇa to his home, promising a special meal and dakṣiṇā; the setting hints at a pilgrim-town household economy.

M
Maṇibhadra
P
Puṣpa
D
Dakṣiṇā

FAQs

Honoring a worthy guest with food and dakṣiṇā is praised as dharmic generosity, especially toward a pilgrim.

The broader chapter is a tīrtha-māhātmya; this verse centers on the act of hospitality rather than naming the tīrtha.

Bhojana-dāna (offering a meal) along with dakṣiṇā (honorarium/gift).