Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 19

सूत उवाच । तथाऽन्योऽपि च तत्रास्ति याज्ञवल्क्यप्रतिष्ठितः । पुष्पादित्य इति ख्यातः सर्वकामप्रदो नृणाम्

sūta uvāca | tathā'nyo'pi ca tatrāsti yājñavalkyapratiṣṭhitaḥ | puṣpāditya iti khyātaḥ sarvakāmaprado nṛṇām

Sūta berkata: Demikian juga, di sana ada satu lagi (dewa) yang ditegakkan oleh Yājñavalkya, masyhur dengan nama Puṣpāditya, pemberi segala hajat manusia.

सूतःSūta (the narrator)
सूतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्
तथाthus/likewise
तथा:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
अन्यःanother (one)
अन्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
अपिalso/even
अपि:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle); समुच्चय/अप्यर्थे
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-निपात (conjunction)
तत्रthere
तत्र:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
अस्तिis/exists
अस्ति:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्
याज्ञवल्क्यप्रतिष्ठितःestablished by Yājñavalkya
याज्ञवल्क्यप्रतिष्ठितः:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootयाज्ञवल्क्य + प्रतिष्ठित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (याज्ञवल्क्येन प्रतिष्ठितः/याज्ञवल्क्यस्य प्रतिष्ठितः—contextually ‘established by Yājñavalkya’); क्त-प्रत्ययान्त (PPP)
पुष्पादित्यःPuṣpāditya (name)
पुष्पादित्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुष्प + आदित्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारयः (पुष्प-रूपः आदित्यः/पुष्पनामकः आदित्यः)
इतिthus (called)
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/इत्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
ख्यातःknown/famed
ख्यातः:
Kriyā (Predicate complement/विधेय)
TypeAdjective
Rootख्यात (कृदन्त-प्रातिपदिक; √ख्या धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (PPP)
सर्वकामप्रदःgiver of all desires
सर्वकामप्रदः:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व + काम + प्रद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सर्वेषां कामानां प्रदः) — विशेषणम्
नृणाम्of men/people
नृणाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन

Sūta

Tirtha: Puṣpāditya (shrine/deity)

Type: temple

Listener: Śaunaka and the Naimiṣāraṇya sages

Scene: Sūta narrates as the scene shifts to a sanctum where a radiant deity named Puṣpāditya stands adorned with flowers; a subtle overlay shows sage Yājñavalkya performing the original consecration.

S
Sūta
Y
Yājñavalkya
P
Puṣpāditya (Āditya/Sūrya form)
K
kṣetra (tatra)

FAQs

Tīrthas preserve living lineages of dharma through sage-established deities; sincere worship there is portrayed as a direct means to legitimate human aims (kāmas) under dharma.

A site within Nāgara-khaṇḍa’s Tīrtha-māhātmya where Puṣpāditya is present; the verse names the deity (Puṣpāditya) but not the geographic place-name.

Worship of Puṣpāditya, a Sūrya-form established by Yājñavalkya, is recommended for attainment of desired goals.