Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 22

तस्य स्थानस्य मध्यस्थो यस्तं पूजयते नरः । शिवरात्रौ निशीथे च पुष्पलक्षणभक्तितः । सुसिद्धिमाप्नुयात्तूर्णं स शरीरेण तत्क्षणात्

tasya sthānasya madhyastho yastaṃ pūjayate naraḥ | śivarātrau niśīthe ca puṣpalakṣaṇabhaktitaḥ | susiddhimāpnuyāttūrṇaṃ sa śarīreṇa tatkṣaṇāt

Sesiapa yang berdiri tepat di tengah-tengah tempat suci itu lalu memuja-Nya pada malam Śivarātri—pada detik tengah malam—dengan mempersembahkan bunga yang bertanda bhakti sejati, akan segera memperoleh siddhi yang luhur, pada saat itu juga, bahkan ketika masih berjasad.

तस्यof that
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन
स्थानस्यof the place
स्थानस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
मध्यस्थःstanding in the middle
मध्यस्थः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootमध्यस्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नरः इति विशेष्यस्य विशेषण
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)
तम्him/that (liṅga/deity)
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
पूजयतेworships
पूजयते:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
नरःa man/person
नरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
शिवरात्रौon Śivarātri night
शिवरात्रौ:
Adhikaraṇa (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootशिवरात्रि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
निशीथेat midnight
निशीथे:
Adhikaraṇa (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootनिशीथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक-अव्यय (conjunction)
पुष्पलक्षणभक्तितःthrough devotion characterized by offering flowers
पुष्पलक्षणभक्तितः:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootपुष्प (प्रातिपदिक) + लक्षण (प्रातिपदिक) + भक्ति (प्रातिपदिक) + तस् (तसिल्-प्रत्यय)
Formतसिलन्त-अव्यय (Ablatival adverb ‘-from/through’); षष्ठी/कर्मधारय-समासार्थ: ‘पुष्पलक्षणा भक्ति’ (devotion characterized by flowers) + तः
सुसिद्धिम्excellent success/accomplishment
सुसिद्धिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + सिद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘सु-’ उपसर्गेण विशेषित
आप्नुयात्would attain
आप्नुयात्:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआप् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
तूर्णम्quickly
तूर्णम्:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतूर्णम् (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
शरीरेणwith (his) body
शरीरेण:
Karaṇa (Instrument/means/करण)
TypeNoun
Rootशरीर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
तत्क्षणात्at that very moment/immediately
तत्क्षणात्:
Adhikaraṇa (Time-point/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + क्षण (प्रातिपदिक)
Formपञ्चमी-अर्थे अव्ययीभाववत् प्रयोग (ablatival adverbial): ‘तस्मात् क्षणात्’ = immediately; समास: तत्पुरुष (तत्-क्षण)

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to the ṛṣis (deduced)

Tirtha: Hāṭakeśvara

Type: kshetra

Listener: Ṛṣis

Scene: Midnight Śivarātri: devotees stand within the central precinct, offering fresh flowers to the liṅga; lamps flicker; the sky is dark; a subtle radiance suggests siddhi descending instantly upon the worshipper.

Ś
Śivarātri
M
Maheśvara
H
Hāṭakeśvara

FAQs

Śivarātri worship done with focused devotion at the heart of a sacred kṣetra yields swift spiritual fruition, showing the synergy of time (tithi), place (kṣetra), and devotion (bhakti).

The central shrine area of the kṣetra featuring Maheśvara as Hāṭakeśvara-liṅga, within the Citreśvarīpīṭha setting.

Worship Śiva on Śivarātri at midnight (niśītha) with devotional flower offerings (puṣpa-pūjā).