Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 15

कृष्णार्जुनौ तदा मर्त्ये द्वापरांते द्विजोत्तमाः । अवतीर्णो धरापृष्ठे मिथः स्नेहानुगौ तदा । नरनारायणावेतौ स्वयमेव व्यवस्थितौ

kṛṣṇārjunau tadā martye dvāparāṃte dvijottamāḥ | avatīrṇo dharāpṛṣṭhe mithaḥ snehānugau tadā | naranārāyaṇāvetau svayameva vyavasthitau

Wahai brahmana yang utama, pada penghujung zaman Dvāpara, Kṛṣṇa dan Arjuna turun menjelma ke alam fana di permukaan bumi, terikat oleh kasih sayang antara satu sama lain. Kedua-duanya—Nara dan Nārāyaṇa—pun terserlah dan berdiri dengan kehendak-Nya sendiri.

कृष्णार्जुनौKṛṣṇa and Arjuna
कृष्णार्जुनौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकृष्ण + अर्जुन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन
तदाthen
तदा:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय, कालवाचक (temporal adverb)
मर्त्येin the mortal world
मर्त्ये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमर्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
द्वापरान्तेat the end of the Dvāpara (age)
द्वापरान्ते:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootद्वापर + अन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
द्विजोत्तमाःO best of twice-born (Brahmins)
द्विजोत्तमाः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, बहुवचन
अवतीर्णःdescended/incarnated
अवतीर्णः:
Kriya (State/क्रिया)
TypeVerb
Rootअव-तॄ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
धरापृष्ठेon the surface of the earth
धरापृष्ठे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootधरा + पृष्ठ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
मिथःmutually
मिथः:
Avyaya (Reciprocity/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootमिथः (अव्यय)
Formअव्यय, परस्परार्थक (reciprocal adverb)
स्नेहानुगौfollowing mutual affection
स्नेहानुगौ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्नेह + अनुग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन; विशेषण
तदाthen
तदा:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय, कालवाचक
नरनारायणौNara and Nārāyaṇa
नरनारायणौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर + नारायण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन
एतौthese two
एतौ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन; विशेषण
स्वयम्by themselves
स्वयम्:
Avyaya (Emphasis/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय, आत्मार्थक (reflexive/emphatic adverb)
एवindeed
एव:
Avyaya (Emphasis/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय, अवधारण
व्यवस्थितौwere established/abided
व्यवस्थितौ:
Kriya (State/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + अव + स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन

Sūta

Tirtha: Cakrapāṇi-kṣetra (contextualized by Kṛṣṇa-Arjuna/Nara-Nārāyaṇa)

Type: kshetra

Listener: Dvijottamāḥ (sages)

Scene: Kṛṣṇa and Arjuna appear on earth at the end of Dvāpara, standing together in affectionate companionship; a subtle overlay shows them as Nara-Nārāyaṇa, with divine radiance behind their human forms.

K
Kṛṣṇa
A
Arjuna
N
Nara
N
Nārāyaṇa
D
Dvāpara

FAQs

Divine purpose can appear through human companionship—friendship aligned with dharma becomes a vehicle of avatāra-work.

The Adhyāya 152 tīrtha is exalted by being woven into the sacred history of Kṛṣṇa–Arjuna/Nara–Nārāyaṇa.

No explicit ritual; the verse strengthens tīrtha-reverence through avatāra-identification.