Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 32

शिरः सर्वांगसंपन्नं त्वद्भर्तुरधिकं गुणैः । अथ त्वं प्रमदे गच्छ पत्यर्थे चित्रशालिकाम्

śiraḥ sarvāṃgasaṃpannaṃ tvadbharturadhikaṃ guṇaiḥ | atha tvaṃ pramade gaccha patyarthe citraśālikām

“Kepala ini sempurna pada segala anggota dan bahkan mengatasi suamimu dalam keutamaan. Maka, wahai wanita jelita, pergilah segera ke Citraśālā demi suamimu.”

शिरःthe head
शिरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशिरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
सर्वाङ्गसंपन्नम्endowed with all limbs (complete in every part)
सर्वाङ्गसंपन्नम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व + अङ्ग + संपन्न (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (शिरः-विशेषण); समासः ‘सर्वैः अङ्गैः संपन्नम्’
त्वत्your
त्वत्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम (समासे पूर्वपद-रूपम्)
भर्तुःof (your) husband
भर्तुः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभर्तृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
अधिकम्superior / greater
अधिकम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअधिक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तुलनार्थक-विशेषण (गुणैः सह)
गुणैःby qualities
गुणैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootगुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; साधन/हेतु-भावे (by qualities)
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक-अव्यय (then/now)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
प्रमदेO lovely woman
प्रमदे:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootप्रमदा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
गच्छgo
गच्छ:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलोट्-लकार (आज्ञार्थ), मध्यम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
पत्यर्थेfor (your) husband’s sake
पत्यर्थे:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootपति + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; प्रयोजनार्थे (for the sake of the husband)
चित्रशालिकाम्the painted hall/room (citraśālikā)
चित्रशालिकाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootचित्र + शालिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय-समास (चित्रा शालिका)

A muni (sage) instructing Vṛndā (contextual deduction from ‘muninā’ in the next verse)

Tirtha: Citraśālā

Type: kshetra

Scene: A sage addresses a distressed woman, pointing her toward the Citraśālā; the instruction carries urgency and promise—‘for your husband’s sake’.

V
Vṛndā
M
Muni
C
Citraśālā

FAQs

Even worldly loss is addressed within dharmic guidance; a sage directs action toward restoration through a divinely ordered means rather than despair.

The broader frame is Tīrthamāhātmya in the Nāgarakhaṇḍa, but this verse itself highlights the Citraśālā setting rather than naming a specific tīrtha.

None explicitly; this is a narrative instruction (to go to the Citraśālā) within the māhātmya.